Nga Fareed Zakaria

Sulmi terrorist i kësaj jave në Mançester, Angli, ishte një tjetër kujtesë e tmerrshme se kërcënimi nga terrorizmit radikal islamik po vazhdon. Udhëtimi i Presidentit Trump në Lindjen e Mesme ilustroi përsëri se si vendi kryesor për përhapjen e këtij terrorizmi, Arabia Saudite, ka arritur të shmangë çdo përgjegjësi për të. Në fakt, Trump i ka dhënë Arabisë Saudite një kalim të lirë dhe një dorë të lirë në rajon.

Faktet janë të njohura. Për pesë dekada, Arabia Saudite ka përhapur versionin e ngushtë, puritanik dhe intolerant të Islamit – praktikuar fillimisht pothuajse askund tjetër – në të gjithë botën myslimane. Osama bin Laden ishte saudit, ashtu si 15 prej 19 terroristëve të 11 shtatorit.

Dhe ne e dimë, nëpërmjet një email të zbuluar nga ish-sekretarja e shtetit Hillari Klinton, vitet e fundit, qeveria saudite, së bashku me Katarin, “ka ofruar mbështetje financiare dhe logjistike klandestine [Shtetit Islamik] dhe grupeve të tjera radikale sunite në rajon. “Shtetasit saudit përbëjnë grupin e dytë më të madh të luftëtarëve të huaj në Shtetin Islamik dhe, sipas disa llogarive, janë pjesa më e madhe në operacionet e grupit terrorist në Irak. Mbretëria është në një aleancë të heshtur me al-Kaedën në Jemen.

Shteti Islamik pasqyron besimet e veta nga versioni Vahabi të Islamit të Arabisë Saudite. Siç ish-imami i Xhamisë së Madhe të mbretërisë tha vitin e kaluar, Shteti Islamik “shfrytëzonte parimet tona, që mund të gjenden në librat tanë. . . . Ne ndjekim të njëjtin mendim por e zbatojmë atë në një mënyrë të rafinuar”. Derisa Shteti Islamik të mund të shkruante tekstet e veta për shkollat ​​e veta, ISIS miratoi kurrikulën saudite si të vetën.

Paratë saudite tani po transformojnë islamin evropian. Raportet e zbuluara të inteligjencës gjermane tregojnë se organizatat bamirëse “të lidhura ngushtë me zyrat qeveritare” të Arabisë Saudite, Katarit dhe Kuvajtit janë duke financuar xhami, shkolla dhe imamë për të përhapur një version fundamentalist dhe intolerant të Islamit në të gjithë Gjermaninë.

Në Kosovë, Carlota Gall i New York Times përshkruan procesin me të cilin po shkatërrohet një traditë 500-vjeçare e Islamit të moderuar. “Nga bazat e tyre, imamët e trajnuar në Arabinë Saudite propagandonin parimet e vehabizmit: supremacinë e ligjit të Sheriatit, si dhe idetë e xhihadit të dhunshëm dhe tekfirizmit, që autorizon vrasjen e myslimanëve të konsideruar heretikë për të mos ndjekur interpretimin e Islamit. . . . Ndihma bamirëse shpesh kishte kushte të bashkangjitura. Familjeve u është dhënë ndihma mujore me kusht që ata të ndjekin predikimet në xhami dhe se gratë dhe vajzat të mbajnë velin”.

Qeveria e Arabisë Saudite ka filluar të ngadalësojë shumë nga praktikat e saj më të ashpra. Tani ajo është duke u drejtuar, de facto nga një reformator i ri, inteligjent, zëvendëskryetari i kurorës Mohammed bin Salman, i cili duket të jetë pragmatik, në stilin e udhëheqësit vizionar të Dubait, Shejh Muhammed bin Rashid al Maktoum. Por deri më tani reformat saudite janë përkthyer kryesisht në një politikë më të mirë ekonomike për mbretërinë, jo një ndërprerje me establishmentin e fuqishëm të saj fetar.

Fjalimi i Trump mbi Islamin kishte ngjyresa dhe tregoi ndjeshmëri për viktimat myslimane të terrorizmit xhihadist (që përbëjnë deri 95 përqind të totalit, në një vlerësim). Ai dukej të zeronte problemin kur tha: “Asnjë diskutim për zhdukjen e këtij kërcënimi nuk do të ishte i plotë pa përmendur qeverinë që u jep terroristëve. . . strehë të sigurt, mbështetje financiare dhe gjendjen shoqërore të nevojshme për rekrutim”.

Por Trump nuk fliste për mikëpritësinë e tij, Arabinë Saudite, por për Iranin. Tani, për të qenë i qartë, Irani është një forcë destabilizuese në Lindjen e Mesme dhe mbështet disa aktorë shumë të këqij. Por është e pasaktë për ta përshkruar atë si burim të terrorit xhihadist. Sipas një analize të Bazës së Terrorizmit Global nga Leif Wenar i King’s College në Londër, më shumë se 94 për qind e vdekjeve të shkaktuara nga terrorizmi islamik që nga viti 2001 janë kryer nga Shteti Islamik, Al-Kaida dhe xhihadistë të tjerë sunitë. Irani po lufton këto grupe, jo duke i ushqyer ato. Pothuajse çdo sulm terrorist në Perëndim ka pasur lidhje me Arabinë Saudite. Pothuajse asnjë nuk ishte i lidhur me Iranin.

Trump ka miratuar linjën saudite për terrorizmin, i cili hedh poshtë çdo faj të mbretërisë dhe e përcjell atë drejt Iranit. Sauditët tëhëqjen vëmendjen e negociuesve të papërvojë të Trump, me marrëveshje të armëve dhe donacione për një fond të Bankës Botërore që Ivanka Trump mbron. (Trump si kandidat shkroi në një post në Facebook më 2016, “Arabia Saudite dhe shumë vende që i dhanë fonde të mëdha Fondacionit Clinton duan që gratë të bëhen skllevër dhe të vrasin homoseksualët”. Hillary duhet t’i kthejë të gjitha paratë nga vende të tilla!”) Shkurt, sauditët u tallën me Trump. (Jamie Tarabay ndan të njëjtën mendim)

Shtetet e Bashkuara tani kanë nënshkruar politikën e jashtme të Arabisë Saudite – një seri betejash të pamëshirshme kundër shiitëve dhe aleatëve të tyre në të gjithë Lindjen e Mesme. Kjo do të rrënjosë Uashingtonin në një luftë sektare të pafund, do të ushqejë paqëndrueshmërinë rajonale dhe do të komplikojë lidhjet e saj me vende të tilla si Iraku që duan marrëdhënie të mira me të dyja palët. Por më e rëndësishmja, kjo politikë nuk do të bëjë asgjë për të adresuar kërcënimin e drejtpërdrejtë dhe të vazhdueshëm ndaj amerikanëve – terrorizmit xhihadist. Mendova se politika e jashtme e Trump do ta vinte Amerikën të parën, e jo Arabinë Saudite.

The Washington Post/ tema

63