“Quand la Chine s’éveillera … le monde tremblera” (Kur Kina të zgjohet … bota do të dridhet) shkruajti në vitin 1973, shkrimtari francez dhe politikani, Alain Peyrefitte. Duke parafrazuar këtë propozim tronditës për kohën, siç u dëshmua nga suksesi i madh i librit tek publiku francez, mund të themi se Kina u zgjua …

Në një kohë kur integrimi evropian duket si një plan i dështuar dhe  ku shumë vende evropiane e konsiderojnë planifikimin hapësinor më shumë si një rregullator lokal, Kina po i afrohet integrimit global hapësinor në një mënyrë krejtësisht të ndryshme.

I referohemi kryesisht projektit “One Belt One Road”,  bazuar në idenë e vlerave zinxhir. Një planifikim transnacional që Kina e filloi në vitin 2013 duke mbështetur investimet të mëdha në infrastrukturë për të nxitur integrimin ekonomik. Por le të shohim detajet e këtij realiteti të ri me më shumë detaje.Është indikative se në fillim të vitit 2017, treni i mallrave “East Ëind” arriti nga Kina në Londër për 16 ditë duke përshkruar 12.000 km  në më pak se gjysmën e kohës që do të merrte një udhëtim i ngjashëm përmes detit.

Në vitin 2016, në Evropë arritën 1,702 trena mallrash nga Kina, dy herë më shumë se një vit më parë. E ashtuquajtura “Rruga e Mëndafshit” është një investim prej 5 miliard $ në 60 vende në të gjithë Azinë, Lindjen e Mesme, Europën dhe Afrikë, duke ndikuar në 63% të popullsisë botërore dhe 29% e PBB-së botërore. Deri në vitin 2030, 66% e klasës së mesme botërore pritet të jetojnë në Azi, ndërsa Kina planifikon t’i lidhë këto tregje në rritje.

Rrugët e detit dhe tokës

Një pjesë e madhe e kësaj strategjie janë zhvillimet kryesore në porte, ku tubacionit e naftës dhe gazit sigurojnë rrugë alternative për importet e energjisë nga Lindja e Mesme. Të tilla strategji po gjejnë zbatim edhe në Pakistan, me zhvillimin e portitit të Gëadar, së bashku me një aeroport ndërkombëtar. Në Afrikë ekziston një lidhje hekurudhore midis Etiopisë dhe Xhibutit dhe një lidhje hekurudhore ndërmjet Mombasës dhe Nairobit në Kenia. 51% e Portit të Pireut është në pronësi të kompanisë kineze COSCO. Ndërsa Kumport, porti i tretë më i madh në Turqi është blerë nga tre kompani kineze shtetërore që kontrollojnë  dhe porte të tjera evropiane.

Ekspertiza kineze në projektimin dhe ndërtimin e hekurudhave me shpejtësi të lartë do të përdoret për të krijuar një rrjet prej 3000 km. Lidhja e Kinës me Singaporin afron qasjen në Azinë Juglindore, ndërsa korridori Kinë-Pakistan është çelësi për qasjen e Kinës në burimet e naftës në Lindjen e Mesme. Zonat e posaçme ekonomike dhe shpërndarësit e zhvillimit janë planifikuar përgjatë rrugës, si dhe një rrjet tubacioni për gazin në Azinë Qendrore.

Europa e zënë ngushtë dhe e ndarë

Kundër ekspansionizmit të manifestuar në mënyrë të qartë nga Kina, BE po tregon aktualisht një qëndrim mjaft neutral, duke cituar se vetëm se çdo projektet që lidhin Europën me Azi në duhet të jenë në përputhje me rregullat e tregut dhe standardet ndërkombëtare. Teksa BE-ja ka hartuar plane për investime në rrjetet europiane, duket e apatike kundër ambicieve të qarta të Kinës. Disa vende Evropës Qendrore dhe Lindore si Polonia, shtetet baltike, Hungaria, Shqipëria, Mali i Zi dhe Serbia takohen çdo vit me Kinën dhe janë bërë ithtarët e projektit. Letonia ka mbështetur zyrtarisht, për shembull, projektin “”One Belt One Road””.

Ndërkohë, një nga kompanitë  kryesore shtetërore të Kinës është duke ndërtuar një lidhje hekurudhore midis Budapestit dhe Beogradit, BE ka shprehur shqetësimin vetëm në lidhje me mënyrën në të cilën është bërë pranimi i ofertave për hartimin e projektit. Kina po  instalon rrjete për të sjellë të gjitha fazat e prodhimit dhe shpërndarjes  në “derën e saj” . Projekti “Një Belt One Road” do të lehtësojë qasjen në energji dhe lëndët e para, si sfidat më ngutshme për shkak të burimeve të fundme. Ajo gjithashtu do të lejojë (outsourcing)  vlerën e ulët të prodhimit, edhe në vendet fqinje të lidhura me të, pasi është Pekni që lëviz vlerat zinxhir.

Është e qartë se Kina është duke ripozicionuar ndarjen ndërkombëtare të punës veçanërisht në sektorin e ndërtimit, jetik për rritjen ekonomike të vendit dhe stabilitetin e brendshëm. Duke pasur parasysh se shumë vende të BE-së janë ende duke luftuar për t’u shëruar nga kriza e fundit ekonomike, kontrasti është i qartë.

http://www.huffingtonpost.gr/entry/e-kina-xepnesee-eerope-koimatai_gr_5a…

Stela Kuvelu

55