Kryeministrja e Serbisë, Ana Bërnabic thote se Serbia dhe Kosova kanë ende një rrugë të gjatë drejt arritjes së një marrëveshjeje të mundshme gjithëpërfshirëse për paqe, pavarësisht se kanë hapur bisedime për një shkëmbim të mundshëm të territoreve.

“Personalisht, do të doja një marrëveshje sa më shpejt që të jetë e mundur. Por unë nuk mendoj se në realitet jemi pranë marrëveshjes”, tha Bërnabic për Financial Times.

Kryeministrja serbe mendon se çështjet e kulturës historike politike dhe territoriale janë jashtëzakonisht delikate që diskutohen midis krerëve të Serbisë dhe Kosovës, dhe se progresi është larg garantimit të mbështetjes së SHBA-ve dhe BE-së për dialogun.

“Shpesh them se kemi ngecur në një pozicion skizofrenik, që është midis politikës së shekullit të 21-të dhe politikës së shekullit të 19-të”, tha Bërnabic, duke iu referuar shpërthimit të rastësishëm të tensioneve etnike dhe dhunës këtë vit në Kosovë.

Ajo tha se liderët e Kosovës gabohen nësë supozojnë se dialogu me Beogradin do të rezultojë në njohjen zyrtare serbe të pavarësisë së Kosovës.

“Natyrisht që nuk do të ndodhë”, tha Bërnabic. “Ata duhet të lëvizin nga pozita e tyre e rehatshme dhe të na takojnë në gjysmë të rrugës, ku ne po presim për ta. Le të bëjmë një kompromis, çfarëdo kompromisi që mund të jetë”.

Kryeministrja serbe, shkruan Financial Times, transmeton Gazeta Express, zhvilloi bisedime në Minsk me Hashim Thaçin, presidentin e Kosovës, i cili po kryen negociatat kryesore me Aleksandar Vuçiç, president i Serbisë.

Ajo tha se i kishte thënë Hashim Thaçit: “Po pyes nëse ka dëshirë, një dëshirë të sinqertë, nga disa nga politikanët në Prishtinë që në të vërtetë të vazhdojnë dialogun dhe të arrijnë një marrëveshje”.

Nëse shtetet do të hynin në një shkëmbim territori, pjesët e Kosovës veriore të banuar me serbë mund të përfshiheshin nën autoritetin e Serbisë dhe Kosova mund të fitonte tre zona kryesisht shqiptare etnike të Luginës së Preshevës në Serbi.

Bërnabiq pohoi se nuk është dakord që një marrëveshje e tillë do të hapte një “kuti të Pandorës” në Ballkan, historia moderne e të cilit është goditur me mosmarrëveshje etnike dhe territoriale.

“Kutia e Pandorës u hap pikërisht 10 vjet më parë, kur vendet e njohën pavarësinë e Kosovës. Ajo që ne po përpiqemi të bëjmë është mbyllja e kutisë së Pandorës. Ju nuk mund të thoni se 10 vjet më parë kemi qenë të gatshëm të ndryshojmë kufijtë, por sot nuk mund të flasim për ndryshimin e kufijve, “tha ajo.

Një shkëmbim territori, edhe nëse u pajtua, nuk do të ishte i mjaftueshëm për një marrëveshje paqeje, paralajmëroi ajo.

“Është një pjesë e një zgjidhjeje të mundshme përfundimtare. Por marrëveshja përfundimtare, nëse arrihet, do të duhet të jetë shumë më gjithëpërfshirës. Duhet të përfshijë të drejtat e njeriut, të drejtat e pakicave, bashkëpunimin ekonomik, bashkëpunimin afatgjatë midis serbëve dhe shqiptarëve, duke mësuar gjuhën dhe trashëgiminë kulturore, kishat dhe manastiret e njëri-tjetrit “.

28