Që nga 7 tetori 2023, Izraeli është përballur me një realitet sigurie të ndërlikuar, i përfaqësuar nga një luftim i gjerë kundër Hamasi në Rripi i Gazës. Ky realitet i ka imponuar ushtrisë izraelite sfida operative të paprecedenta, si për nga madhësia e forcave të angazhuara, ashtu edhe për nga natyra e fushëbetejës.
Sulmi i befasishëm që Hamasi kreu atë ditë përbënte një tronditje të thellë si për nivelin politik, ashtu edhe për atë ushtarak, dhe çoi në një ndërgjegjësim të menjëhershëm se Izraeli kishte hyrë në një luftë me tipare të ndryshme nga raundet e mëparshme të përleshjeve. Nuk bëhej fjalë për një operacion të kufizuar apo për një raund të shkurtër, por për një përballje që mund të zgjaste për një periudhë të gjatë dhe të kërkonte mobilizim të përgjithshëm.
Që në momentet e para, u shfaq nevoja për organizimin e përpjekjes ushtarake në Rripin e Gazës brenda formacioneve të mëdha, të afta për të menaxhuar një luftim kompleks në një mjedis urban të dendur dhe përballë një armiku që ishte përgatitur për vite me radhë. Në këtë kontekst, Divizioni i Gazës u ngarkua me detyra qendrore në zbatimin e luftimit tokësor.
Ky divizion duhej të vepronte në kushte të vështira, që përfshinin një kërcënim të vazhdueshëm nga raketat dhe përdorimin intensiv të tuneleve. Të gjithë këta faktorë e kufizuan lirinë e veprimit ushtarak dhe imponuan ndjekjen e një qasjeje të kujdesshme dhe graduale.
Qëllimi i shpallur i luftimit ishte dhënia e një goditjeje të rëndë Hamasit, shkatërrimi i strukturës së tij ushtarake dhe zvogëlimi i aftësisë së tij për të kërcënuar Izraelin në të ardhmen. Megjithatë, arritja e këtyre synimeve kërkoi një përshtatje të vazhdueshme mes konsideratave operative, kufizimeve politike dhe presioneve ndërkombëtare në rritje.
Ishte e qartë se Hamasi po përgatitej për një përballje të gjatë dhe se kishte grumbulluar mjete luftarake në sasi të mëdha. Ushtria vlerësonte se organizata zotëronte aftësi për të qëndruar për një periudhë jo të shkurtër, edhe nën goditje ajrore intensive.
Në bazë të këtij kuptimi, u përcaktuan fazat e luftimit, duke filluar me goditje ajrore intensive që synonin dobësimin e kapaciteteve të Hamasit, në përgatitje për futjen e forcave tokësore. Qëllimi i kësaj faze ishte zvogëlimi i rreziqeve me të cilat do të përballeshin forcat gjatë hyrjes në thellësi të zonave të ndërtuara.
Në orën 01:45 të natës, forcat tokësore filluan lëvizjen, ndërsa njësitë e këmbësorisë dhe të blinduara u futën në brendësi të territorit, të mbështetura nga zjarri i artilerisë dhe i forcave ajrore. Forcat u udhëzuan të përqendroheshin në zona që vlerësohej se përmbanin qendra komanduese dhe tunele kryesore.
Me hyrjen e forcave në zonat e luftimit, u pa se Hamasi nuk hoqi dorë lehtë nga pozicionet e tij dhe se anëtarët e tij përdorën tunelet për shfaqje të befasishme, përleshje dhe më pas tërheqje. Kjo metodë e detyroi ushtrinë të ngadalësonte ritmin e përparimit dhe të vepronte me më shumë kujdes.
Në dritën e vazhdimit të luftimit, u bë e qartë se Hamasi nuk mbështetej vetëm te tunelet, por edhe te një sistem komandimi fleksibël që i lejonte të vazhdonte veprimtarinë edhe pas humbjes së disa prej drejtuesve të tij. Ky realitet e vështirësoi arritjen e një vendimi të shpejtë ushtarak dhe imponoi një model luftimi afatgjatë.
Vlerësimi mbizotërues ishte se presioni i vazhdueshëm, edhe nëse i ngadaltë, do të çonte përfundimisht në dobësimin e Hamasit dhe në detyrimin e tij për të zvogëluar aktivitetin ushtarak. Megjithatë, organizata mbeti e aftë të kryente operacione të shpërndara, çka përforcoi vlerësimin se asgjësimi i plotë i kapaciteteve të saj kërkonte kohë dhe vazhdimësi në presionin ushtarak.
Në përfundim të luftimit, udhëheqja ushtarake arriti në përfundimin se operacioni kishte realizuar një pjesë të madhe të synimeve të tij, pavarësisht se nuk u arrit një vendim i plotë dhe i shpejtë. Infrastruktura ushtarake e Hamasit u dëmtua thellë dhe aftësia e tij për të kryer operacione të gjera dhe të organizuara u konsumua ndjeshëm.
Nga ana tjetër, përballja nxori në pah kufijtë e fuqisë ushtarake në një mjedis urban të dendur dhe përballë një organizate që mbështetet te decentralizimi dhe përdorimi i tuneleve si element qendror i luftimit.
Një nga mësimet kryesore të nxjerra ishte se veprimi ushtarak kundër Hamasit kërkon durim operacional, vazhdimësi në presion dhe integrim të ngushtë mes inteligjencës, forcave tokësore dhe forcave ajrore, pa u mbështetur në zgjidhje të shpejta.
Në këtë këndvështrim, lufta u konsiderua si një fazë shtesë në një konflikt afatgjatë, jo fundi i tij, me vetëdijen se çdo raund i ardhshëm luftimesh do të ndikohet nga mësimet e nxjerra nga kjo përballje, si në nivel planifikimi ashtu edhe zbatimi.
Në përfundim të luftimit, u pa se arritjet ushtarake të realizuara nuk u përkthyen në një vendim politik të qartë. Pavarësisht goditjeve të rënda të drejtuara ndaj Hamasit, mbetën të hapura pyetje thelbësore lidhur me të ardhmen e Rripit të Gazës, natyrën e kontrollit mbi të dhe palën që do të mbajë përgjegjësinë për administrimin e tij.
Udhëheqja ushtarake e kuptoi se veprimi ushtarak i vetëm nuk mund të ofrojë një përgjigje të plotë për këto pyetje dhe se mungesa e një vendimi politik të strukturuar e kufizon aftësinë për të shfrytëzuar arritjet në terren. Ky boshllëk politik krijoi tension mes nivelit ushtarak dhe atij politik.
Në këtë kontekst, u shfaqën qëndrime kontradiktore brenda qeverisë, ku ministra shprehën vizione të ndryshme lidhur me vazhdimin e luftimit dhe synimet e tij. Këto mospajtime pasqyruan vështirësinë e formësimit të një politike të unifikuar ndaj Rripit të Gazës në këtë fazë.
Nga libri “Rënia e Divizionit të Gazës” i Ilan Kfir
Përkthim: Mumin Mekdad
/kohaislame
