Goditjet SHBA-Iran dhe sulmet e houthive ndaj objekteve saudite të energjisë kanë ushqyer frikën për ndërprerje të mëtejshme të furnizimit global me naftë
Çmimet globale të naftës kanë kaluar 100 dollarët për fuçi, pasi përshkallëzimi i luftimeve midis SHBA-së dhe Iranit, si dhe sulmet e houthive ndaj infrastrukturës saudite të energjisë, ngritën shqetësime për ndërprerje të mëtejshme të furnizimit. Nafta e llojit Brent e kaloi këtë prag për herë të parë në pothuajse dy muaj.
Kontratat e së ardhmes për naftën Brent u rritën me 2.2% duke arritur në 100.07 dollarë për fuçi në tregtimin aziatik, niveli i tyre më i lartë që nga 24 korriku. Treguesi referencë i SHBA-së, West Texas Intermediate (WTI), u rrit me 1.83% në 94.73 dollarë, ndërsa nafta Brent ka fituar rreth 25% që nga fillimi i gushtit, pasi shpresat për një zgjidhje të qëndrueshme të konfliktit SHBA-Iran janë zbehur.
“Zhvillimet e fundit vetëm sa përforcojnë pikëpamjen se jemi ende larg rinisjes së bisedimeve. Në ndërkohë, tregu ka të ngjarë të vazhdojë të llogarisë një premium të ndjeshëm rreziku në çmime,” shkruan strategët e mallrave të ING-së, Warren Patterson dhe Ewa Manthey, në një shënim të mërkurën herët.
Rritja e fundit e çmimeve pasoi një përshkallëzim të ashprë në det. Forcat e SHBA-së goditën pesë transportues iranianë të naftës të martën, dhe më vonë Irani pretendoi se goditi dy anije amerikane dhe tetë autoçisterne nafte në Gjirin Persik si hakmarrje, duke shkaktuar “dëme të konsiderueshme.”
Sulmet erdhën pasi Trupat e Gardës Revolucionare Islame të Iranit (IRGC) lëshuan një “paralajmërim urgjent” për ekuipazhet e autoçisternave pranë Bahreinit dhe Kuvajtit që të braktisnin anijet e tyre, duke thënë se mjetet lundruese në atë zonë do të jenë shënjestër. Më pas, nga Irani u lëshuan raketa balistike drejt objekteve ushtarake të SHBA-së në të gjithë rajonin, përfshirë ato në Jordani, ku mbrojtja ajrore prapësoi 18 nga 20 raketat e ardhura, sipas ushtrisë.
Përplasja detare është bërë një front gjithnjë e më i spikatur në konflikt. SHBA-ja ka kufizuar trafikun drejt dhe nga portet iraniane, ndërsa Teherani ka vendosur kontrolle mbi kalimin në Ngushticën e Hormuzit, një rrugë vitale energjetike që përballonte rreth një të pestën e furnizimeve globale të naftës para luftës.
Shqetësimet për furnizimin janë intensifikuar gjithashtu pasi houthit e Jemenit ndërmorën sulme me raketa dhe dronë ndaj objekteve energjetike në Arabinë Saudite jugore të martën. Sulmet raportohet se detyruan mbyllje të përkohshme dhe shkaktuan një zjarre në rafinherinë Jazan, një objekt i madh i Saudi Aramco i aftë për të përpunuar 400,000 fuçi naftë bruto në ditë./RT
