Bota Kultura

Përçarja ortodokse: Priftërinjtë në Evropën Perëndimore kundërshtojnë Kostandinopojën, përkrahin Moskën

Rreth 100 famulli të traditës ortodokse ruse në Francë dhe kombe të tjera të Evropës Perëndimore do të bëhen pjesë e Patriarkanës së Moskës pasi të refuzojnë një urdhër për shpërndarjen e dhënë nga rivali i Moskës, Kostandinopoja.

Bota e Ortodoksisë aktualisht po përjeton një ndryshim tektonik pas një përplasje midis dy degëve të saj kryesore, Kishës Ortodokse Ruse të Patriarkanës së Moskës dhe Patriarkanës së përgjithshme të Kostandinopojës. Pika kryesore e konfliktit është Ukraina, e cila vitin e kaluar pretendoi Kostandinopojën si bazën e saj, në kundërshtim me traditën shekullore që e mbajti atë të varur nga Moska. Por përplasja për besnikërinë e priftërinjve ortodoksë po ndodh në të gjithë botën, dhe Moska duket se ka shënuar një fitore të madhe.

Arqipeshkëve të kishave ortodokse ruse në Evropën Perëndimore (AROCWE) iu dha kërkesa e saj për të qenë nën juridiksionin e Patriarkanës së Moskës, raportoi të shtunën kisha me qendër në Rusi. Udhëheqësi i AROCWE, Kryepeshkopi Gjon (Renneteau) i Chariopoulis dhe çdo prift dhe dioqezë i gatshëm të bashkohet me të, do të bëhen pjesë e një dege të re të Patriarkanës së Moskës, plotësisht autonome dhe vetë-qeverisëse.

AROCWE sot përfshin rreth 100,000 besimtarë në 100 dioqeza dhe ka selinë e saj në Paris. Me origjinë si një diasporë e rusëve që jetojnë në Evropën Perëndimore, ata u ndanë me Moskën pasi Revolucioni Bolshevik i bëri presion Kishës Ortodokse Ruse. AROCWE u nda në vitet 1930 dhe u vendos nën juridiksionin e Kostandinopojës. Ajo bëri një përpjekje të dështuar për t’u rikthyer si pjesë e Moskës në vitet 1940, iu nënshtrua një numri riorganizimesh dhe përfundimisht mori statusin e një ekzarkati, një organ vetëqeverisës i vendosur në një tokë të huaj, nën varësinë eKostandinopojës në 1999.

Situata u dërgua në trazira në nëntor të vitit të kaluar në mes të ndarjes së Ukrainës. Si pjesë e përpjekjeve të saj për të konsoliduar pushtetin, Kostandinopoja urdhëroi AROCWE që të shpërndahej dhe të integrohej në Patriarkanë e përgjithëshme.

Urdhri për heqjen e autonomisë u refuzua në masë të madhe në shkurt gjatë një asambleje të jashtëzakonshme të AROCWE, e cila vendosi se do të ndryshonte juridiksionin në vend të një patriarkati tjetër ortodoks. Transferimi u negociua me disa prej tyre, përpara se Moska të zgjidhej përfundimisht javën e kaluar. Vendimi u raportua se u mor ngaqë Patriarkana e Moskës ishte e vetmja që ishte e gatshme t’i jepte Kryepeshkopit Gjon, dhe përkrahësve të tij midis klerikëve dhe laikëve, më shumë liri për të qeverisur punët e tyre siç donin.

Ndryshimi vjen me një paralajmërim.

Dëshira për të ruajtur AROCWE si një organ nuk paraqiti asnjë pyetje, me mbi 90 përqind të votimit të asamblesë për të hedhur poshtë diktatin e Kostandinopojës, rivendosja e një lidhje kanonike me Moskën ishte shumë më pak e popullarizuar.

Një shumicë votoi për planin, por ishte më pak se dy të tretat e votave që përkrahësit e tij kërkuan të fitonin. Në një deklaratë të lëshuar të shtunën, Arqipeshkvi Gjon tha që ai zgjodhi të shkonte pas këtij plani sepse “na lejon të ruajmë kush jemi”.

Ndërkohë Kostandinopoja po sfidon transferimin fillestar. Nga këndvështrimi i tij, Kryepeshkopi Gjon u shkarkua në fund të gushtit dhe kërkesa e AROCWE për t’u ribashkuar me Patriarkanën e Moskës ishte e pavlefshme, por aftësia e saj për të zbatuar këtë qëndrim është qartë e kufizuar./gazetaimpakt/rt

OPINIONE