Nga Humaira Ahad
Dhjetëra anije u nisën nga Barcelona drejt Gazës të martën, në një mision për të thyer një nga bllokadat më të rrepta dhe çnjerëzore në botë, duke mbartur një mesazh se territori palestinez i rrethuar dhe i shkatërruar nga lufta nuk duhet të lihet të vdesë urie në heshtje.
Kjo karvanë humanitare, e njohur si Flotilja Globale Sumud, është përshkruar si misioni më i madh detar i këtij lloji në dekada, me më shumë se 50 anije dhe delegacione nga të paktën 44 vende që pritet të bashkohen në ujërat e Gazës javët e ardhshme.
Nëse ka sukses, do të jetë hera e parë në gati 15 vjet që një flotilje arrin brigjet e Gazës — në mes të gjenocidit izraelito-amerikan që ka marrë jetën e më shumë se 63,000 palestinezëve që nga tetori i vitit 2023.
Megjithatë, ndërsa misioni po merr vrull, Izraeli tashmë ka filluar të lëvizë për ta bllokuar përparimin e tij, duke lëshuar kërcënime të hapura ndaj aktivistëve ndërkombëtarë në bord.
“Uroj që aktivistët e flotiljes të kenë fat që të mbijetojnë,” tha ambasadori izraelit në Francë, Joshua Zarka, në një intervistë të mërkurën, duke përsëritur retorikën e zyrtarëve të lartë të regjimit, përfshirë kryeministrin Benjamin Netanyahu, ministrin e mbrojtjes Israel Katz dhe anëtarë të tjerë radikalë të kabinetit të regjimit gjenocidal.
“Përditësimi i mëngjesit nga anija jonë, ndërsa Isaac Herzog zbret në Itali për të shtuar luftën burokratike dhe frikësimin psikologjik ndaj Flotiljes Globale Sumud… Izraeli është i vendosur ta ndalojë misionin tonë paqësor të ndihmës humanitare, por ne do të vazhdojmë përpara,” shkroi Quentin Quarantino, një influencer dhe pjesëmarrës në flotilje, në rrjetet sociale.
Pse quhet “Sumud”?
Zgjedhja e fjalës “Sumud” për flotiljen është e qëllimshme. Duke do të thotë ‘qëndresë’ ose “qëndrueshmëri”, ajo është një koncept thelbësor në identitetin palestinez, që simbolizon refuzimin për t’u dorëzuar, pavarësisht kushteve dërrmuese.
Duke e quajtur flotiljen sipas këtij parimi, organizatorët sinjalizojnë se misioni i tyre nuk është thjesht logjistik, por thellësisht simbolik. Sipas tyre, qëllimi është të lidhet qëndresa e popullsisë së rrethuar të Gazës me një lëvizje globale solidariteti.
“Kjo është thirrja më e madhe historike e brezit tonë,” thuhet në një deklaratë të lëshuar nga organizatorët.
“Dhe popujt e botës nuk do të dështojnë t’i përgjigjen kësaj thirrjeje.”
Francesca Albanese, Raportuesja e Posaçme e OKB-së për territoret palestineze të pushtuara, shprehu mbështetje për flotiljen:
“Ndërsa Flotilja Globale Sumud niset drejt Gazës, le ta dëgjojë Gaza këtë britmë kolektive:
‘Gaza, nuk je vetëm! Ti e ke zgjuar botën nga gjumi i saj i thellë,’” tha ajo.
Pikat e nisjes dhe përmasa globale
Valët e para të anijeve u nisën nga Barcelona më 2 shtator, duke mbartur aktivistë, mjekë, juristë, klerikë, artistë dhe marinarë, së bashku me ndihma humanitare— pas një vonese dyditore për shkak të motit të keq, sipas organizatorëve.
Anije të tjera u nisën të mërkurën nga portet jugore të Zarzis dhe Djerba në Tunizi**, duke lundruar drejt Tunisit për t’u bashkuar me pjesën tjetër të Flotiljes Globale Sumud.
Pritet që anije shtesë t’i bashkohen karvanit në Mesdheun qendror përpara se të marrin kurs të drejtpërdrejtë drejt Gazës.
Flotilja ka tërhequr delegacione nga gjashtë kontinente, nga Australia në Afrikën e Jugut, Brazili në Holandë, dhe nga Malajzia në Marok.
Organizatorët thonë se pjesëmarrja nga vende kaq të ndryshme gjeografikisht dhe kulturalisht ka për qëllim të theksojë se vuajtja e Gazës nuk është vetëm një çështje rajonale, por një çështje morale globale.
Ata raportojnë gjithashtu se më shumë se 6,000 aktivistë nga e gjithë bota janë regjistruar për të marrë pjesë përmes kampimeve solidarizuese, sesioneve trajnimi dhe aktiviteteve në tokë që ndjekin itinerarin e flotiljes. Qëllimi i tyre është të ndërtojnë një lëvizje globale që nuk mund të injorohet nga bashkësia ndërkombëtare.
Kush jane pjesmarresi?
Flotilja Globale Sumud paraqitet si një koalicion multinacional nga baza e shoqërisë civile dhe individë të bashkuar nga bindja e përbashkët se bllokada ndaj Gazës është e paligjshme dhe duhet të marrë fund.
Ndër organizatorët dhe anëtarët e komitetit drejtues janë figura të njohura si Greta Thunberg aktiviste suedeze për klimën Nkosi Zwelivelile Mandela nipi i Nelson Mandelës Alice Walker shkrimtare fituese e çmimit Pulitzer Mairead Corrigan Maguire fituese e Çmimit Nobel për Paqe në vitin 1976 Moncef Marzouki ish-president i Tunizisë Thiago Ávila aktivist socio-mjedisor nga Brazili aktori irlandez Liam Cunningham aktori spanjoll Eduardo Fernández ish-kryetarja e Bashkisë së Barcelonës Ada Colau dhe politikania portugeze Mariana Mortágua ndër shumë të tjerë.
Organizatorët dhe anëtarët e flotiljes kanë theksuar parimet politike që qëndrojnë pas misionit të tyre
Anëtarja italiane e komitetit drejtues Maria Elena Delia tha palestinezët nuk kanë nevojë të shpëtohen ata mund ta shpëtojnë veten ne thjesht po dëgjojmë atë që ata kërkojnë dhe ata po kërkojnë që të respektohen të drejtat e tyre e drejta për të jetuar e drejta për të ngrënë e drejta për të lëvizur e drejta për të qenë të lirë e drejta për të qenë të lirë me dinjitet.
Për aktivistin palestinez dhe anëtarin e komitetit të flotiljes Saif Abukeshek këto të drejta janë të pandara nga përgjegjësia globale.
Ai tha heshtja sot është bashkëfajësi në gjenocid ata që nuk marrin hapa të drejtpërdrejtë dhe aktivë për të ndalur bllokadën janë bashkëfajtorë në këto krime.
Kërcënimet ndaj flotiljes
Janë 18 vite që Izraeli ka vendosur një bllokadë tokësore, ajrore dhe detare mbi Gazën, duke kufizuar në mënyrë të rreptë hyrjen e ushqimit, karburantit, barnave dhe mallrave të tjera thelbësore në këtë zonë të rrethuar.
Tani, në mes të luftës gjenocidale në vazhdim, situata ka arritur nivele katastrofike, me pothuajse të gjithë popullsinë e Gazës të përfshirë nga uria, ndërsa regjimi izraelit e përdor ndihmën si armë.
Sipas ekspertëve të të drejtave të njeriut, bllokada izraelite ka kthyer Gazën në “burgun më të madh hapësirë të hapur në botë.”
Për aktivistët ndërkombëtarë, bllokada është bërë një simbol i pandëshkueshmërisë dhe braktisjes, pasi vazhdon pavarësisht dënimeve të përsëritura nga Kombet e Bashkuara dhe organizatat e tjera humanitare.
E njëjta dinamikë izraelite reflektohet edhe në përballjet e flotiljes Sumud në det.
“Natën e kaluar, anija jonë ‘Familia’ u afrua nga disa dronë, si një kombinim i mundshëm i frikësimit psikologjik dhe mbledhjes së informacionit,” tha Ávila më 2 shtator.
Ndërkohë, Federata Botërore e Sindikatave (WFTU) ka shprehur mbështetje për misionin e flotiljes.
Punëtorët portualë italianë në Portin e Gjenovës paralajmëruan se do të bëjnë grevë në mbrojtje të flotiljes, një veprim që mund të ndërpresë ndjeshëm transportin detar global.
“Nëse humbasim kontaktin me anijet tona për vetëm 20 minuta, me shokët tanë, do të bllokojmë gjithë Evropën,” thanë punëtorët portualë.
Flotiljet e mëparshme të sulmuara
Në maj të vitit 2010, Mavi Marmara, një anije me flamur turk që mbante mbi 600 aktivistë dhe ndihma humanitare, u sulmua nga forcat detare izraelite në ujëra ndërkombëtare.
Izraeli vrau 10 aktivistë dhe plagosi dhjetëra të tjerë gjatë këtij sulmi ushtarak brutal.
Flotiljet e mëtejshme në vitet 2011 (Freedom Flotilla II), 2015 (Freedom Flotilla III), dhe 2018 (Just Future for Palestine) u ndërprenë të gjitha në mënyrë të dhunshme nga Izraeli para se të arrinin në Gaza.
Në vitin 2025, pas luftës gjenocidale të Izraelit ndaj Gazës, një valë e re përpjekjesh pati fat të njëjtë.
Në fillim të majit, anija Conscience u godit nga dronë të armatosur vetëm 14 milje detare larg Maltës, duke shkaktuar zjarr që rrezikoi të fundosë anijen.
Në qershor, anija Madleen u ndalua 100 milje detare larg Gazës, në ujëra ndërkombëtare.
Më së fundmi, në korrik, forcat izraelite hipën në bord të anijes Handala, duke ndaluar të 21 aktivistët në bord dhe më pas i dëbuan ata në vendet e tyre përkatëse.
Fusha e betejës ligjore
Organizatorët e Sumud po bëjnë gjithashtu një argument ligjor dhe moral. Ekspertët e ligjit ndërkombëtar argumentojnë se bllokada detare e Izraelit përbën një ndëshkim kolektiv, që është shprehimisht i ndaluar nga Konventa e Katërt e Gjenevës.
Albanese ka deklaruar se misioni i flotiljes “përputhet plotësisht me ligjin ndërkombëtar.”
Organizatave të të drejtave të njeriut i kanë paralajmëruar Izraelin se ndalimi me forcë i flotiljes në ujëra ndërkombëtare do të shkelte parimet humanitare dhe ligjin ndërkombëtar.
Ndërsa Flotilja Globale Sumud lundron në pasiguri, aktivistët e saj thonë se suksesi nuk do të matet vetëm nga arritja në Gaza, por edhe nga çdo konferencë për shtyp, ngjarje solidariteti, madje edhe çdo ndalim që detyron botën të përballet me gjenocidin dhe bllokadën humanitare në vazhdim./gazetaimpakt/presstv
