Bota

Sulmi ajror i SHBA-së ndaj xhamisë në Siri, i pakujdesshëm apo i qëllimshëm?

Zëvendës Drejtori i Human Rights Watch për divizionin e Lindjes së Mesme dhe Afrikës së Veriut, Lama Fakih, konfirmoi se “përmes bisedimit me dëshmitarët në terren, përmes kërkimit të videove dhe provave fotografike, ne ishim në gjendje të konfirmonim faktin se ndërtesa që u godit ishte një xhami.”

Raporti citon vendasit të cilët thanë se dhjetra, në mos qindra njerëz ishin mbledhur si rregullisht në xhami në kohën lutjes, dhe se “mbikëqyrja ajrore e ndërtesës do e kishte treguar këtë.”

“Çdo përpjekje për të verifikuar nëpërmjet njerëzve me njohuri lokale se çfarë lloj ndërtese ishte kjo, do e kishte vërtetuar se ndërtesa ishte një xhami,” thuhet në raport.

Ai vazhdon të akuzojë autoritetet amerikane e kanë “kuptuar në mënyrë joadekuate modelin e jetës në zonë”, duke vënë në dukje se ata thanë që sulmi ka ndodhur pas namazit të mbrëmjes – megjithatë, ai në fakt ka ndodhur 15 minuta para tij.

“Sulmi ajror u zhvillua ndërmjet namazit të perëndimit të diellit dhe namazit të mbrëmjes, në një kohë kur zyrtarët amerikanë duhet ta kishin ditur se do të kishte njerëz të mbledhur në xhami,” tha Fakih. “Këto sulme u zhvillua gjithashtu të enjten, (ditë) kur kishte ligjërata fetare në xhami …”

“Informacioni në lidhje me kohët e namazit është lehtë i arritshëm në internet dhe duhet të ketë qenë i njohur mirë nga autoritetet amerikane,” thotë raporti.

HRW gjithashtu thotë se ajo nuk ka gjetur asnjë provë për të mbështetur pretendimin se ndonjë anëtar i Al-Kaedës apo i ndonjë grupi të armatosur të kishte qenë në xhami.

Organizata vëren se ligjet e luftës ndalojnë sulmet që synojnë civilët ose strukturat civile, së bashku me sulmet pa dallim që nuk arrijnë të bëjnë dallimin midis caqeve ushtarake dhe civile, dhe ku viktimat civile ose dëmtimi i ndërtesave civile është i tepërt për avantazhin ushtarak të fituar.

“Shkelje të rënda të ligjeve të luftës mund të arrijnë në krime lufte … dështimi i autoriteteve amerikane për të kuptuar aspektet më themelore të objektivit dhe modelin e jetës përreth objektivit ngre pyetjen nëse oficerët ishin penalisht të pakujdesshëm në autorizimin e sulmit.”

HRW u ka bërë thirrje autoriteteve amerikane për të kryer një hetim të plotë dhe objektiv dhe për të vënë në dijeni publikun për gjetjet e hollësishme.

“Nëse autoritetet gjejnë shkelje të rënda të ligjeve të luftës, ata duhet t’i referohet atyre që janë përgjegjës për ndjekjen e duhur penale”, thuhet në raport.

Fakih theksoi gjithashtu se “në qoftë se ky ka qenë një sulm ajror i paligjshëm, është e rëndësishme që civilët që janë plagosur të kompensohen në mënyrë adekuate dhe që ata që janë përgjegjës të mbajnë përgjegjësi.”

Dyzet e gjashtë njerëz thuhet se janë vrarë në sulmin e muajit të kaluar në fshatin Al-Jineh, në provincën veriore të Alepos. Autoritetet amerikane deri më tani kanë pranuar se kanë bombarduar vetëm një vend takimi të Al-Kaedës, por kanë thënë se do të hetojnë nëse kishte civilë në mesin e të vrarëve, dhe nëse ndërtesa ka qenë pjesë e një kompleksi që i përkiste xhamisë Omar Ibn el-Khatab.

Ndërkohë, një sulm i udhëhequr nga Shtetet e koalicionit në fillim të këtij muaji gabimisht vrau 18 luftëtarë aleatë kundër Shtetit Islamik në veri të Sirisë, tha Komanda Qendrore amerikane, duke theksuar se avionit të koalicionit i ishin dhënë koordinatat e gabuar nga forcat partnere.

Në shtator 2016, avionët e koalicionit të udhëhequr nga SHBA-ja bombarduan pozicionet e qeverisë siriane pranë qytetit lindor të Deir ez-Zor, duke vrarë 62 trupa dhe duke plagosur 100 të tjerë. Komanda Qendrore amerikane më vonë e quajti sulmin ajror një “gabim për të ardhur keq”, duke fajësuar kryesisht “faktorët njerëzorë.” / © Gazeta Impakt

OPINIONE

INTERVISTA