Edhe faqet e New York Times tani përfshijnë rrëfime të rregullta që dallojnë myslimanët e mirë nga ata të këqij: muslimanët e mirë janë modernë, laikë dhe të perëndimorizuar, por myslimanët e këqij janë doktrinorë, antimodernë dhe virulent.” ― Mahmood Mamdani, Musliman i mirë, Musliman i keq: Amerika, Lufta e Ftohtë dhe rrënjët e terrorit
Në veprën e tij të rëndësishme, Good Muslim, Bad Muslim: America, the Cold War, and the Roots of Terror, Mahmood Mamdani analizon mënyrën se si Perëndimi krijon dhe përdor dallimet midis “myslimanëve të mirë” dhe “myslimanëve të këqij” për të shërbyer interesave të tij gjeopolitike. Ai argumenton se këto etiketime nuk janë të lindura, por të imponuara, të formësuara nga nevojat në ndryshim të politikës së jashtme perëndimore.
Pothuajse dy dekada pas botimit të saj, teza e tij mbetet alarmuese e vlefshme. Askund nuk është më e qartë kjo sesa në kontrastin e dukshëm midis trajtimit që Perëndimi i ka bërë Jahja Sinwarit, liderit të vrarë të rezistencës palestineze të Hamasit, dhe Ahmet al-Sharaa, i njohur më mirë si Abu Mohammed al-Julani, kreu i grupit Hay’at Tahrir al-Sham (HTS) të lidhur me Al-Kaedën në Siri.
Një histori e dy liderëve
Ndërsa Sinwari kaloi vitin e fundit në rrënojat e luftës në Gaza, duke u fshehur vazhdimisht nga mbikëqyrja e Izraelit dhe NATO-s ndërsa udhëhiqte rezistencën palestineze kundër një okupimi dhe agresioni brutal izraelit, Sharaa lëvizte lirshëm në Idlib dhe tani në Damask, duke marrë pjesë në ngjarje publike dhe duke u takuar me diplomatët perëndimorë pa masa të rëndësishme sigurie.
Kjo, pavarësisht faktit se SHBA kishte vendosur një shpërblim prej 10 milionë dollarësh për kapjen e Sharaas si një i ashtuquajtur terrorist. Mospërputhja është tronditëse: një lider i njohur ndërkombëtarisht i rezistencës palestineze gjurmohet dhe demonizohet, ndërsa një ish-udhëheqës i një grupi të lidhur me Al-Kaedën ribrandohet si një aktor politik legjitim me ndihmën e Perëndimit.
Në vitin 2021, TRT World theksoi se Sharaa po “riformulohej” si një pajtues, duke shijuar lirinë e lëvizjes ndërkohë që forcat perëndimore po gjuanin aktivisht liderët e tjerë xhihadistë të lidhur me ISIS dhe Al-Kaedën.
Ministri i Jashtëm i Turqisë, Hakan Fidan, më vonë konfirmoi se Sharaa kishte bashkëpunuar me Ankaranë për vite me radhë për të eliminuar ata që NATO i klasifikonte si “terroristë”. Realiteti, megjithatë, është se Sharaa ka qenë pjesë e një procesi të mbështetur nga Perëndimi për pastrimin e figurës së tij që nga të paktën viti 2012, por veçanërisht që nga viti 2017, kur me mbështetjen e Katarit ai filloi të ribrandonte Jabhat al-Nusran e lidhur me Al-Kaedën si një forcë çlirimtare siriane kundër ndikimit rus dhe iranian.
Pastrimi mediatik dhe legjitimiteti politik
Përqafimi i Sharaas nga media perëndimore u bë i qartë kur The Times e përshkroi kthimin e tij në Damask si ardhjen e një “lideri të sjellshëm sirian” në shtëpi. Kjo nuk ishte një rastësi, por pjesë e një përpjekjeje më të gjerë për ta paraqitur atë si një çlirimtar nga ndikimi i huaj. Krimet e tij të mëparshme, duke përfshirë krimet e luftës kundër civilëve, skllavërimin e grave jazidite dhe dhunën sektare, u lanë mënjanë.
Kur grupi i Sharaas mori kontrollin e Damaskut dhjetorin e kaluar, përputhja me interesat perëndimore u bë më e qartë. Sulmet ajrore izraelite çmontuan sistematikisht infrastrukturën ushtarake siriane, veçanërisht rreth kryeqytetit, ndërsa Sharaa lëvizte i patrazuar nëpër qytet.
Ndërsa Forcat Ajrore Izraelite bombardonin objektiva ushtarake pranë Sheshit të Umajadëve, Sharaa shihej duke ngarë makinën në të njëjtat zona. Heshtja e tij për këto sulme ishte tronditëse—sidomos duke pasur parasysh se qëndrimi zyrtar i administratës së tij ndaj Izraelit përfaqësonte një ndarje të plotë nga politikat historike anti-sioniste të Sirisë.
Deklaratat e qeverisë së tij treguan se nuk kishte asnjë synim për të rimarrë Lartësitë e Golanit apo territore të tjera të humbura, duke sinjalizuar një armëpushim de facto me Tel Avivin.
Legjitimizimi perëndimor i Sharaas arriti kulmin kur ministri i tij i jashtëm, Asaad al-Shibani, u ftua të merrte pjesë në takimin vjetor të Forumit Ekonomik Botëror në Davos, duke ndarë skenën me figura si ish-Kryeministri Britanik Tony Blair.
Retorika e tij ishte e përshtatur për një audiencë perëndimore: paqe, luftë kundër terrorizmit, privatizim dhe liberalizëm ekonomik—të gjitha fjalë kyçe që sinjalizojnë gatishmërinë për të operuar brenda rendit neoliberal botëror.
Demonizimi i rezistencës: Lufta e Sinwarit
Ndërkohë, Izraeli vazhdoi fushatën e tij të pamëshirshme kundër Jahja Sinwarit, duke e quajtur atë një “kasap”, një “kriminel lufte” dhe një “vrasës fëmijësh”—një narrativë e përsëritur me zell nga media perëndimore pavarësisht mungesës së provave.
Edhe kur krimet e supozuara të luftëtarëve të Hamasit më 7 tetor u ekspozuan më vonë si propagandë izraelite, imazhi i Sinwarit mbeti i demonizuar. Në momentet e tij të fundit, kur një dron izraelit e ekzekutoi në Gaza, Sinwari nuk u dorëzua. Ai luftoi deri në frymën e fundit, duke e vulosur statusin e tij si një ikonë e rezistencës palestineze. Por edhe pas vdekjes, narrativi perëndimor i mohoi atij çdo lloj legjitimiteti.
Sharaa, shpëtimtari i përshtatshëm
Nga ana tjetër, e kaluara e Sharaas u fshi. Përfshirja e tij me Shtetin Islamik në Irak, pozicioni i tij si zëvendës i ISIS-it nën Abu Bakr al-Baghdadin, ekzekutimet masive të grupit të tij dhe roli i forcave të tij në skllavërimin e grave u anashkaluan.
Gazetarët perëndimorë nxituan ta zbukuronin imazhin e tij, duke e portretizuar atë si një lider pragmatik në vend të një krimineli lufte. Forcat e tij ende operojnë burgje brutale në Idlib, ku kundërshtarët zhduken pa gjurmë, por ai mbetet i dashur për mediat.
Ky kontrast ilustron tezën e Mamdanit me një saktësi të frikshme: Sharaa është “xhihadisti i mirë” sepse përputhet me interesat perëndimore-izraelite, ndërsa Sinwari është “xhihadisti i keq” sepse i sfidon ato.
Sinwari mund të ketë rënë, por siç kujton Kurani: “Mos thoni për ata që vriten në rrugën e Allahut, ‘Ata janë të vdekur’. Përkundrazi, ata janë të gjallë, por ju nuk i perceptoni.” (Kurani 2:154). Trashëgimia e tij vazhdon të jetojë në zemrat e atyre që vazhdojnë luftën e tij.
Sharaa, pavarësisht krimeve të tij, mbetet i gjallë dhe politikisht i rëndësishëm. Në librin e lojërave gjeopolitike perëndimore, bindja shpërblehet ndërsa sfida shtypet. /TheCradle/GazetaImpakt
