Ambasada Amerikane në Tiranë ka bërë të ditur se javën e kaluar kontraktorë të kompanive amerikane të mbrojtjes zhvilluan një trajnim intensiv për Forcat e Armatosura Shqiptare, duke i pajisur ato me teknologjinë më të avancuar kundër mjeteve fluturuese pa pilot. Pajisjet antidronë “Made in USA”, të ofruara përmes Programit të Partneritetit Shtetëror me Gardën Kombëtare të New Jersey, synojnë të forcojnë aftësitë mbrojtëse të Shqipërisë dhe të përforcojnë misionin e NATO-s për sigurinë kolektive.
Sipas Ambasadës, këto sisteme të reja janë pjesë e rritjes së bashkëpunimit strategjik mes SHBA-së dhe Shqipërisë, në një kohë kur kërcënimet ajrore me dronë po bëhen gjithnjë e më të shpeshta në rajon dhe më gjerë. Trajnimi i ushtarakëve shqiptarë, sipas njoftimit diplomatik, garanton që vendi të jetë më i përgatitur për të identifikuar, neutralizuar dhe ndërprerë çdo mjet fluturues që paraqet rrezik për sigurinë kombëtare.
Por mes kësaj shitjeje dhe donacioni të rëndësishëm mbrojtës, lind një pikëpyetje e nxehtë politike dhe publike: A ka rrezik që armët antidronë amerikane të përfundojnë në duar të muxhahedinëve iranianë të vendosur në Kampin Ashraf 3 në Manëz?
Gazetari i njohur investigativ, Gjergji Thanasi, ngre disa dilema të forta në lidhje me fatin dhe kontrollin e këtyre pajisjeve:
“Pa kërkuar të nxjerr ndonjë sekret ushtarak, dua t’i pyes autoritetet: këto pushkët antidronë ‘Made in USA’, si krahasohen teknikisht me pushkët antidronë turke që u blenë një vit më parë?”
Ai shton edhe pyetjen që ka shkaktuar debat:
“A planifikoni ju që t’i dhuroni apo shisni të tilla pushkë edhe iranianëve të vendosur në Kampin Ashraf 3 në Manëz? Nëse po, me çfarë end user certificate do të transferohet ky lloj armatimi tek një grup jo-shtetëror që ndodhet në territorin shqiptar?”
Sipas Thanasit, transparenca për armët e importuara dhe destinacionin e tyre është më e rëndësishme se kurrë, sidomos kur bëhet fjalë për pajisje të teknologjisë së lartë që kanë potencial të përdoren për qëllime të ndjeshme. Ai vë në dukje se çdo lëvizje e pajisjeve të tilla drejt palëve të treta do të kërkonte miratim të posaçëm amerikan dhe dokumentacion të qartë ligjor, duke e bërë këtë skenar zyrtarisht të papranueshëm – por gjithsesi të pyetur publikisht për të shmangur çdo dyshim.
Transferimi i armëve të NATO-s tek grupe të tjera jo-shtetërore do të ishte një shkelje e rëndë e marrëveshjeve ndërkombëtare, prandaj Thanasi i kërkon qeverisë shqiptare të japë përgjigje të drejtpërdrejta për të shmangur çdo hije dyshimi.
Për momentin, institucionet shqiptare nuk kanë dhënë një reagim të drejtpërdrejtë ndaj pyetjeve të ngritura, ndërsa Ambasada Amerikane ndalet vetëm te roli mbështetës i SHBA-së për sigurinë e Shqipërisë dhe NATO-s./gazetaimpakt
