Nga Hassan Fakih
Pak pas rrëzimit të Bashar al-Assad-it në Siri nga forcat e Hayat Tahrir al-Sham (HTS), një degë militante e al-Kaedës, regjimi izraelit nisi atë që e quajti “Operacioni Shigjeta e Bashanit”. Siç sugjeronte edhe titulli biblik, operacioni synonte pushtimin e jugut të Sirisë.
Njëkohësisht me pushtimin tokësor, avionët luftarakë izraelitë ndërmorën një seri sulmesh ajrore në të gjithë Sirinë, duke shënjestruar depot e armëve të Ushtrisë Arabe Siriane.
Disa zëra pro-HTS e lavdëruan bombardimin izraelit si një goditje kundër regjimit tashmë të rrëzuar të Assad-it, por realiteti ishte se ushtria izraelite po i hiqte Sirisë çdo mundësi për mbrojtje ndaj çdo agresioni të ardhshëm.
Ky ishte qëllimi kryesor i fuqive perëndimore ndaj Sirisë gjatë gjithë kohës: projekti i ndërrimit të regjimit që prej fillimit të luftës në Siri më 2011 kishte për objektiv ta kthente Sirinë në një shtet bosh, pa aftësi mbrojtëse, në mënyrë që “Izraeli”, SHBA, Turqia dhe cilido vend tjetër perëndimor apo nga Gjiri Persik të mund të hynin, të merrnin çfarëdo burimi që donin dhe të largoheshin pa asnjë pengesë.
Ky projekt në Siri pati sukses. Presidenti i vetëshpallur i ri, Ahmad al-Sharaa (i njohur më parë si Abu Mohammad al-Jolani), është tani në rrugë për të normalizuar marrëdhëniet me “Izraelin”, dhe në këmbim, do të marrë lehtësim sanksionesh dhe një “transformim” nga terrorist në hero.
Por pavarësisht afrimit të al-Sharaa me Tel Avivin, avionët luftarakë të Forcave të Mbrojtjes Izraelite (IOF) ende shkelin hapësirën ajrore siriane, dhe në këtë mënyrë sovranitetin e saj, duke goditur objektiva qeveritare pa asnjë frikë nga ndonjë hakmarrje.
Mungesa e armëve mbrojtëse në Siri tregon sa jetike janë këto kapacitete, sidomos kur vendi përballet me “Izraelin”. Këto armë janë ato që i japin një kombi mundësinë të ruajë sovranitetin e tij dhe të mos kthehet në thasë boksi të rajonit përreth.
Pas Sirisë, çështja e çarmatosjes ka filluar të rëndojë mbi kokën e Hezbollahut në Liban, pas rezistencës së suksesshme të kësaj force ndaj forcave pushtuese izraelite.
“Israeli”, Perëndimi, dhe parti të ndryshme të mbështetura nga Perëndimi brenda Libanit po përpiqen të realizojnë të njëjtin skenar si në Siri për të arritur normalizimin mes entitetit sionist dhe Bejrutit. Edhe pse ata debatojnë në mënyrë këmbëngulëse për çështjen e armëve të Hezbollahut, “Israeli” vazhdon të shkelë sovranitetin libanez përmes sulmeve ajrore ndaj civilëve, shkeljes së hapësirës ajrore për qëllime spiunazhi, dhe shkatërrimit të shtëpive në kufi – të gjitha këto, ndërsa qeveria që bën thirrje për çarmatosjen e rezistencës, gënjen veten për mundësinë e ndaljes së këtyre sulmeve përmes negociatave të ndërmjetësuara nga SHBA.
E kaluara e Libanit me çarmatosjen: rasti i OÇP-së
Libani e ka përjetuar më parë pasojën e çarmatosjes së një force të madhe të armatosur anti-“Izrael”, në rastin e Organizatës për Çlirimin e Palestinës (OÇP) në vitin 1982.
Ngjarjet që çuan deri aty vijnë pas pushtimit të dytë izraelit në Liban – i pari ndodhi më 1978 – me pretekstin për të eliminuar forcat e OÇP-së që lansonin sulme nga jugu i Libanit drejt territoreve të pushtuara veriore.
Pushtimi izraelit arriti deri në rrethimin e kryeqytetit Bejrut, duke sjellë një krizë të rëndë për civilët libanezë dhe palestinezë.
U zhvilluan negociata indirekte të udhëhequra nga SHBA për të detyruar OÇP-në të largohej nga Libani në këmbim të de-përshkallëzimit të dhunës dhe mbrojtjes së civilëve. Një nga kërkesat ndaj OÇP-së ishte dorëzimi i armëve.
Grupi palestinez shpresoi se ndikimi i Arabisë Saudite mbi Uashingtonin do të pengonte Yasser Arafatin nga vendimi për çarmatosje, por Arafati përfundimisht pranoi një armëpushim në fund të gushtit, i cili do të çonte në tërheqjen e forcave të armatosura të OÇP-së nga Bejruti, sipas rezolutës 517 të OKB-së.
Menjëherë pas kësaj, më 14 shtator, komandanti i Falangës dhe presidenti i zgjedhur libanez Bashir Gemayel u vra nga një shpërthim gjatë një takimi në lagjen Achrafieh të Bejrutit.
Edhe pse besohet se sulmin e kreu Habib Shartouni i SSNP-së, partia e djathtë ekstreme Falangiste, me miratimin dhe mbikëqyrjen izraelite, e përdori këtë ngjarje për të realizuar masakrën brutale të Sabra dhe Shatila, ku u vranë të paktën 1,500 civilë palestinezë dhe libanezë të paarmatosur. Kjo masakër mund të ishte shmangur nëse kampet do të kishin mjete për mbrojtje.
Pas largimit të OÇP-së nga Bejruti dhe zhvendosjes së selisë së saj në Tunizi, grupe të tjera revolucionare dhe nacionaliste vazhduan operacionet kundër “Izraelit”, mes tyre edhe një Hezbollah i ri.
Hezbollah dhe qëndresa
Që në operacionet e para, Hezbollah dëshmoi se ishte një forcë më e frikshme përballë pushtuesve izraelitë. Aksionet e tyre ishin të dizajnuara për t’u dhënë përparësi fizike dhe psikologjike kundër forcave armike.
Një nga operacionet e para ishte sulmi me bombë në selinë izraelite në qytetin e Tyrus më 11 nëntor 1982, ku i riu Ahmad Qasir hyri me një makinë bombë në ndërtesë, duke vrarë të paktën 70 ushtarë izraelitë.
Sekretari i Përgjithshëm i Dëshmorëve të Hezbollahut, Sayyed Hassan Nasrallah, e lavdëroi Qasir-in në një fjalim në vitin 2022, duke e cilësuar operacionin e tij si goditjen që shkatërroi ëndrrën izraelite për të pushtuar Libanin dhe hapi rrugën drejt çlirimit.
“Operacioni i Qasir tronditi armikun dhe çoi në kolapsin e të gjitha aspiratave izraelite për ta futur Libanin në epokën izraelite,” tha Sayyed Nasrallah.
Rezistenca libaneze dëshmoi veten ndër vite si një forcë e fuqishme përmes luftës asimetrike ndaj Izraelit dhe forcave bashkëpunëtore si Ushtria e Jugut të Libanit (SLA).
Vendosmëria dhe arsenali i Hezbollahut i mundësuan të zmbrapsnin forcat pushtuese deri në kufi, pas së cilës luftëtarët vendas në jug të Libanit ndërmorën operacione të koordinuara tokësore, duke çliruar baza dhe dëbuar forcat izraelite dhe bashkëpunëtorët e tyre.
“Izraeli” u tërhoq nga territori libanez brenda një nate më 24 maj 2000, për habinë e bashkëpunëtorëve të tij. Dëshmitarë okularë thonë se kur luftëtarët e rezistencës hynë në postet e braktisura të Ushtrisë së Libanit të Jugut (SLA), gjetën ushqime të përgatitura dhe të pa prekura nga bashkëpunëtorët që kishin mësuar papritur për tërheqjen e “Izraelit”. Ky ishte momenti që shënoi fitoren e parë të rëndësishme të Hezbollahut kundër “Izraelit”.
Besimi tek armiku
Gabimi themelor në të gjithë këtë situatë është se popullit libanez dhe shtetit libanez po u kërkohet të vendosin besim të plotë tek armiku i tyre rajonal dhe kushtetues, në një kohë kur ky armik shpreh qartë synimin e tij për zgjerim në rajon.
Hezbollahu dhe udhëheqës të tjerë të Rezistencës në Liban dhe në Azinë Perëndimore, si dhe rabinë dhe mendimtarë të ndryshëm politikë, kanë theksuar vazhdimisht se “Izraeli” është më shumë një projekt politik ekspansionist sesa një vendbanim hebre.
Ajo që po i kërkohet Libanit është të mbështetet te helmi me shpresën se nuk do të përhapet.
Një mënyrë tjetër për të parashikuar zhvillimet në klimën moderne politike është t’i analizojmë ngjarjet përmes historisë. Mund ta krahasojmë Hezbollahun me Frontin Nacional Çlirimtar të Algjerisë (FLN), i cili ishte lëvizja kryesore e Rezistencës kundër sundimit kolonial francez, që filloi në vitin 1834.
Në vitin 1954, krahu i armatosur i FLN-së, Ushtria e Çlirimit Kombëtar (ALN), nisi një luftë guerile kundër kolonëve francezë që përfitonin nga zgjedha koloniale franceze mbi popullin algjerian.
Të gjitha grupet nacionaliste përfunduan duke u bashkuar nën emrin e FLN-së, duke e bërë atë partinë e vetme anti-kolonialiste në Algjeri. Ata forcuan më tej mbështetjen e tyre mes popullit algjerian duke refuzuar të negocionin me kolonistët francezë.
Frantz Fanon shkruan në Të Mjerët e Tokës:
“FLN-ja, në një fletushkë të famshme, deklaronte se kolonializmi e lëshon kapjen vetëm kur thika i vihet në fyt; asnjë algjerian nuk i gjeti këto fjalë të dhunshme. Ato shprehën saktësisht atë që çdo algjerian ndjente në zemër: kolonializmi nuk është një makinë menduese, as një trup i pajisur me aftësi arsyetimi.”
Rezistenca popullore algjeriane e dinte se rrënjosja e pushtuesit ishte më efikase sesa kompromiset; lufta ndaj tij është ajo që sjell çlirimin, jo negociatat me një entitet që e sheh veten më të drejtë se populli vendas.
Çarmatimi ishte parakusht i vendosur nga autoritetet franceze para çdo negociate diplomatike. Siç tregojnë dy dëshmitarë të Marrëveshjeve të Evianit, presidenti i atëhershëm i Francës, Charles de Gaulle, kërkonte që algjerianët të dorëzonin armët para se të niste dialogu.
Në propozimin e tij “Paix des Braves” (Paqja e Trimave) më 16 shtator 1959, de Gaulle i kërkoi rezistencës algjeriane “të dorëzohej me nder” dhe të çarmatoshej, duke shtuar se FLN kishte luftuar me guxim dhe duke shpresuar se “urrejtja do të shuhej”.
“Ata që hapën zjarr, duhet të ndalojnë dhe të kthehen, pa poshtërim, te familjet dhe puna e tyre!” – tha de Gaulle.
Me pak fjalë, Franca i tha FLN-së që të dorëzohej dhe të pranonte goditjen pa gjyq, ndërsa de Gaulle pretendonte se “fati i Algjerisë është në vetë Algjerinë, kur rruga demokratike të jetë e hapur.”
Por rezistenca algjeriane qëndroi e vendosur dhe, pavarësisht premtimeve të kolonëve francezë, vazhdoi luftën deri në çlirimin nga zgjedha e Evropës imperialiste.
Rasti i Hezbollahut
Në rastin e Hezbollahut, pas ngritjes së tij në fillim të viteve ‘80 dhe konsolidimit si një forcë anti-izraelite në Liban, thirrjet e para për çarmatim erdhën nga partitë kundërshtare brenda vendit gjatë Marrëveshjeve të Taifit në 1989–1990. Grupi arriti të mbajë armët, pasi u cilësua si “forcë rezistence” dhe jo si milici.
Gjatë gjithë historisë së tij, Rezistenca Islamike Libaneze ka treguar se është një forcë kundër imperializmit perëndimor që synon të shkelë sovranitetin e rajonit dhe veçanërisht të Libanit.
Pas tërheqjes së “Izraelit” në vitin 2000 nën presionin e armëve të Hezbollahut, forca perëndimore si SHBA dhe Franca nisën të kërkojnë çarmatim të rezistencës libaneze, duke pretenduar se tani që “Izraeli” është larguar, nuk ka më nevojë për armë.
“Israeli” gjithashtu kërkoi çarmatim të Hezbollahut përmes zbatimit të Rezolutës 425 të OKB-së (1978), e cila parashikonte vendosjen e një force të përkohshme në jug të Libanit. Edhe pse “Izraeli” u tërhoq pjesërisht nga jugu në vitin 2000, ai vazhdoi të pushtonte tokë libaneze dhe të shkelte sovranitetin e vendit përmes inkursioneve tokësore dhe shkeljeve të hapësirës ajrore.
Hezbollahu është përballur vazhdimisht me kërkesa për çarmatim, veçanërisht pas fitores së tij në luftën e korrikut 2006, si dhe përmes përsëritjes së rezolutave 1559 dhe 1701 të OKB-së.
Ashtu si FLN-ja, edhe Hezbollahut iu ofrua një “paqë e trimave” nga SHBA përmes ryshfeteve.
Sekretari i Përgjithshëm i dëshmuar, Sayyed Hassan Nasrallah, deklaroi në një fjalim më 3 mars 2006, katër muaj para fillimit të luftës së korrikut:
“…Pas vitit 2000, edhe joshjet dështuan. Na erdhi një ofertë për të na hequr nga lista e terrorizmit, për të na hapur dyert e pushtetit në Liban që ishin mbyllur, për të na hapur dyert e botës që ishin gjithashtu të mbyllura, dhe për të na kthyer tokat e pushtuara në Fermat Shebaa. Dhe amerikani që e solli këtë iniciativë nuk kërkoi as konfirmim të identitetit libanez të Fermave Shebaa nga qeveria, as nga OKB-ja, as dokument nga Siria. Bashkë me këtë, premtonin tërheqje nga Fermat Shebaa, lirimin e të burgosurve libanezë dhe një shumë të madhe parash. E gjithë kjo bujari, në këmbim të braktisjes së rezistencës dhe dorëzimit të armëve.”
Më 30 mars 2020, në një rrëfim më të detajuar, Sayyed Nasrallah përshkroi:
“Pas ngjarjeve të 11 Shtatorit, e kam përmendur më parë në detaje se erdhi një përfaqësues nga Amerika, me shtetësi amerikane dhe origjinë libaneze […] Ai ishte dërguar personalisht nga Dick Cheney, zëvendëspresident i SHBA në atë kohë. Erdhi dhe më takoi, duke u prezantuar si gazetar libanez, por në të vërtetë ishte një amerikan që mbante një mesazh nga Dick Cheney.”
“Ai më tha në atë kohë,” – vazhdoi Sayyed Hassan – “ne jemi gati t’ju fusim në qeveri, në pushtet, do t’ju japim miliarda dollarë për të rindërtuar Jugun dhe Bekaan, për të kompensuar dëmet, për t’ju hequr nga listat e terrorizmit, për të liruar të burgosurit tuaj, e kështu me radhë.”
Sekretari i përgjithshëm i dëshmuar theksoi se marrëveshjet kishin si kusht bashkëpunimin me SHBA-në në fushën e sigurisë dhe inteligjencës dhe braktisjen e rezistencës ndaj “Izraelit”.
Në fund të këtij rrëfimi, ai përmendi edhe emrin e emisarit amerikan:
“Pse po e them emrin? Që ta përforcoj besueshmërinë e këtij tregimi, sepse këto ditë, në skandalet që po ndodhin në Amerikë dhe hetimet, ky emër ka dalë në media, dhe po luan rol ndërmjet Katarit, Emirateve, Arabisë Saudite, amerikanëve dhe Trumpit. Ky njeri është gazetari me origjinë libaneze, shtetas amerikan që jeton në SHBA: George Nader.”
Sikur Hezbollahu të kishte vendosur të kishte besim tek amerikanët, jo vetëm që vdekjet e të gjithë të vrarëve nga “Izraeli” në jug dhe Bekaa do të ishin të kota, por edhe vullneti i vetmes forcë që ka mundur projektin ekspansionist do të ishte shuar.
Rezistenca libaneze, falë vullnetit, lidhjes me tokën dhe përqendrimit në objektiva të qarta, po bën atë që bëri FLN-ja: po qëndron e patundur në luftën kundër objektivave të “Izraelit”.
Lufta e Hezbollahut si lëvizje rezistence ndaj “Izraelit” dhe përkrahësve të tij perëndimorë vazhdon; pra, pozicioni i Hezbollahut si mbrojtës i tokës së Libanit është i njëjtë. Ai e ka çliruar dy herë vendin nga imperializmi sionist dhe nga rënia nën valën e ISIS-it gjatë luftës në Siri – e gjitha kjo falë forcës së armëve që vazhdojnë të mbajnë Libanin larg rënies në rolin e një shteti kukull si disa të tjerë në rajon, sovraniteti i të cilëve varet vetëm deri atje ku ua lejon “Izraeli” dhe Amerika.
Sayyed Ali Khamenei e përshkroi më së miri këtë situatë kur tha se marrëdhënia mes Libanit dhe Hezbollahut është si ajo e Esmeraldës dhe thikës së saj: të gjithë e duan, por arma e saj është ajo që i mban larg duart e liga./gazetaimpakt/english.almayadeen
