Opinion

Cfarë ka ndryshuar që nga fillimi i shpërthimit të Covid-19?

Nga: Erdal Tanas Karagol

Ndryshime të shumta e të rëndësishme kanë ndodhur në jetën tonë që kur shpërthimi Covid-19 u shfaq në Kinë vitin e kaluar dhe këto u ndjen kryesisht në fusha të tilla si arsimi, jeta e biznesit, ekonomia, tregtia, mjetet e investimeve, politika sociale, shëndetësia etj.

PRA, ÇFARË NDODHI?

Për shkak të shpërthimit të Covid-19, mësimi dhe trainimi ballë për ballë në shumë vende të globit u pezullua. Arsimi në distancë zëvendësoi mësimin në klasa. Ndërsa investimet e reja të rëndësishme u bënë në mësimin në internet, mjetet alternative dhe softverët u përdorën në arsimin dhe aftësimin në distancë. Për shkak të paqartësive të vazhdueshme në lidhje me rritjen e numrit të rasteve Covid-19, arsimi në distancë është vendosur të vazhdojë në shumë vende të botës në periudhën ose periudhat e ardhshme.

Puna nga shtëpia ose oraret fleksibël të punës do të jenë edhe më të spikatur në rendin e ditës. Sidomos për punonjësit që nuk duan të kthehen në punë dhe kanë sëmundje kronike, puna nga shtëpia do të japë një kontribut domethënës në kthimin e kaq shumë njerëzve në fuqinë punëtore.

Ari është bërë një mjet i rëndësishëm investimesh që dallohet pasi ka një vend të rëndësishëm për të qenë një strehë e sigurt midis mjeteve të investimit dhe që prej asaj kohe ka vazhduar të fitojë vlera. Eshtë e qartë se nuk është një shenjë e mirë për prodhimin botëror, pasi metalet e çmuara siç është fitimi i arit në vlerë dhe burimi që do të rrjedhë në prodhimin që grumbullohet.

Për më tepër, ne po përjetojmë një periudhë në të cilën kërkimi i parave të reja si rezervë do të përshpejtohet për shkak të pikëpyetjeve të paraqitura nga zhvlerësimi i dollarit, që është monedha kryesore rezervë në botë.

Ndërkohë, politikat sociale fituan më shumë rëndësi. Rreziku shoqëror është ulur në vendet që mbrojnë dhe vëzhgojnë qytetarët e tyre me ndihmë dhe mbështetje sociale. Më e rëndësishmja, në këto vende, është garantuar që humbja e të ardhurave për shkak të virusit të ndahet dhe humbja e mirëqenies kompensohet pjesërisht përmes mbrojtjes sociale.

Gjatë kësaj periudhe, u bë e qartë se sa të rëndësishme janë politikat sociale.

Pandemia e Covid-19 rezultoi në kufizime të ashpra mbi turizmin përmes pezullimit të fluturimeve ndërmjet vendeve dhe kufizime për mbërritjet nga vendet e tjera të zonave të nxehta ndikuan ndjeshëm në turizëm dhe shkaktuan humbje masive të mëdha të monedhës për vendet që varen nga të ardhurat nga turizmi siç është Turqia.

Sigurisht, sektori që u godit më shumë nga pandemia ishte tregtia. Rënia e mprehtë e tregtisë midis vendeve ka qenë një humbje e konsiderueshme e të ardhurave për shumë vende, ekonomitë e eksportit të të cilave mbështeten në tregtinë nga valuta e fortë.

Megjithëse shumë ekspertë besojnë fuqimisht se këto ndryshime do të jenë të përkohshme, domethënë, jeta do të normalizohet përsëri, rritja e numrit të rasteve në nivel global dhe vonesa e krijimit të një vaksine për fat të keq minojnë këtë parashikim.

ÇFARË NDODH MË PAS?

Për shkak të Covid-19, ekonomia globale po përjeton një tkurrje në formë “V” si rezultat i tkurrjes në prodhim, rënia e mprehtë e tregtisë për shkak të kufizimeve midis vendeve, ulja e konsumit për shkak të humbjes së të ardhurave dhe ndryshimit të përparësisë së shpenzimeve qeveritare. Me fjalë të tjera, ekziston një pritje që rikuperimi të ndodhë pas kësaj periudhe recesioni.

Sidoqoftë, numri i rasteve me Covid-19 vazhdon të rritet në të gjithë botën. Aktualisht mendohet se rritja e numrit të rasteve, të vendosura për rritje të mëtejshme në vjeshtë, e parë si periudha më e keqe, qëndron si rreziku më i madh që kërcënon të gjitha ekonomitë.

Edhe pse ka një tkurrje të tipit “V” tani për tani, mbetet për tu parë nëse kjo do të vazhdojë edhe në të ardhmen apo nëse do të ketë një tkurrje të tipit “W” ose të dyfishtë në ekonomi nën ndikimin e surprizave të reja që vijnë./GazetaImpakt/yenisafak/