Opinion

Egjipti po luan “kartën Arabe” kundër Turqisë

Nga: Yasin Aktay

Deklaratat e mia mbi marrëdhëniet Turqi-Egjipt në një intervistë të kohëve të fundit në arabisht me www.araby21.com, një faqe interneti e njohur në botën arabe, ku reagimet që u bënë tejkaluan të gjitha pritjet e mia. U diskutua në qindra faqe arabe dhe kanale televizive.

Fjalët e mia iu drejtuan Ministrit të Jashtëm Egjiptian Sameh Shoukry gjatë një konference shtypi që ai mbajti me Ministrin e Jashtëm të Armenisë. Ai, në përgjigje, tha: “Fjalët e mira nuk janë të mjaftueshme, ne kemi nevojë për veprim”. Sidoqoftë, për sa i përket veprimit, ai nuk përmendi qëndrimin dhe qasjen e Turqisë në lidhje me Egjiptin (për shembull, si Turqia gjithmonë deklaron se është kundër grushteve të shtetit dhe vë në dyshim legjitimitetin e administratës puçiste në Egjipt), ose çështje të tjera që ne jemi mësuar për të dëgjuar, të tilla si Turqia që hap dyert e saj për azilkërkuesit politikë egjiptianë dhe lejimin e veprimtarive të tyre. Në vend të kësaj, ai çuditërisht foli për operacionet e Turqisë në Irak, Siri dhe Libi.

Problemi midis Turqisë dhe Egjiptit është më se i dukshëm. Le të themi se ne e kuptojmë çështjen në lidhje me Libinë pasi ajo është fqinji i Egjiptit dhe Kajro atje ka axhendën e vet. Turqia shkoi në Libi me thirrjen e qeverisë legjitime Libiane dhe një kapitull i ri u hap midis Kajros dhe Ankarasë. Megjithatë, pse Egjipti, ose më mirë administrata Abdel-Fattah el-Sisi është kaq e shqetësuar për atë që Turqia po bën në Siri dhe Irak?

A është për shkak se ata e konsiderojnë atë të përzier në çështjet arabe? Sinqerisht, a ka ndonjë ndryshim të tillë këtu si arab, turk apo kurd? Ministri i Jashtëm armen, i cili ishte me Shoukry në kohën kur bëri deklaratën në fjalë, shkoi drejt fundit dhe tha se ata janë kundër aktiviteteve të Turqisë në Mesdhe. Çfarë rëndësie ka Mesdheu për Armeninë? Megjithëse, edhe sikur të kishte ndonjë rëndësi, nuk do të bënte asnjë ndryshim, por kjo është një çështje tjetër. Sidoqoftë, a nuk është mjaft e çuditshme që të dy ministrat e jashtëm egjiptianë dhe armenë po garojnë në këtë trazirë?

E thashë edhe gjatë intervistës: ne e këshillojmë fuqimisht Lidhjen Arabe të heqë dorë nga luajtja e kartës Arabe kundër Turqisë. Ajo që Lidhja Arabe ka bërë për arabët dhe nuk ka bërë për ta është aq e qartë sa dita. Çdo ditë qindra “arabë” po emigrojnë në Turqi ose vende të tjera evropiane nga vendlindjet e tyre, të cilat janë kthyer në purgator nga administratat e tyre katastrofike, regjimet shtypëse dhe tiranike.

Ata që migrojnë në thelb sjellin me vete arsyetimet e tyre, si dhe turpin e regjimeve të tyre. Për më tepër, ata sjellin me vete të drejtën për të folur në emër të arabëve dhe ta transferojnë atë në vendet ku ata zhvendosen. Ata kanë filluar ta shohin këtë fakt.

Të paktën 4 milion sirianë hynë në Turqi përpara se trupat e Turqisë të vendoseshin në Siri. Ata nuk shkuan në asnjë nga vendet që bëjnë spektakël në emër të Lidhjes Arabe. Në vend të kësaj, ata zgjedhin të migrojnë në vendet jo-arabe. A nuk mjafton kjo për të ndjerë turp?

Emiratet e Bashkuara Arabe, të cilat nuk kanë as 1 milion arabë në mesin e popullsisë së tyre, mund të flasin në emër të arabëve; por cfarë mund të themi për Turqinë, e cila ka marrë përgjegjësinë e rreth 15 milion arabëve, përfshirë arabët që kanë shtetësi turke, ata nga vendet e tjera arabe që janë strehuar në Turqi dhe pothuajse 6 milion azilkërkues në kufirin turk në Siri, po ndërhyn në punët e arabëve është paturpësi e plotë.

Ndërkohë, ajo që ne po themi në lidhje me marrëdhëniet me Egjiptin është, shkurtimisht: Si pasojë e mosmarrëveshjes së saj aktuale me Turqinë, veprimet e Egjiptit për të dëmtuar Turqinë po provojnë të jenë të dëmshme për askënd tjetër përveç vetvetes. Për shkak të respektit tonë për popullin e Egjiptit, historinë, identitetin e tij, vlerat që ai përfaqëson, ne po paraqesim trajektoren e marrëdhënieve për të mirën e Egjiptit. Aleanca e saj me Greqinë është qartë në kundërshtim me interesat e Egjiptit. Ajo nuk mund të dëmtojë Turqinë, sepse marrëveshja që ajo bëri nuk ka vlefshmëri për Turqinë.

Ata që po qeverisin Egjiptin nuk kanë nevojë të përdorin veprime të tilla të pakuptimta sepse, në këtë mënyrë, ata po i bëjnë dëm të madh historisë së tyre, popullit dhe ushtrive të tyre. Eshtë e qartë se ata nuk po ndjekin politikat e tyre. Ne po tërheqim vëmendjen për atë që Egjipti po humbet duke qenë në një bosht anti-Turqi si përfaqësues për të tjerët. Përndryshe, aktualisht, vendosja e marrëdhënieve midis Turqisë dhe regjimit Sisi nuk do t’i japë asnjë përfitim Turqisë, sepse, për shembull, nuk ka asnjë atmosferë ekonomike aktive, të arsyeshme, të realizueshme në Egjipt.

Shteti në të cilin qeveria Sisi e ka sjellë Egjiptin është i qartë. Korrupsioni, presioni, administrata e keqe, ndërhyrja e shtetit në çdo fushë dhe zbatimi arbitrar i ligjit kanë shkatërruar një atmosferë të sigurt ekonomike. Ndërsa përparësia kryesore në administratat e tilla të grushtit të shtetit është siguria dhe përfitimi i diktatorit, fusha ekonomike nuk do të jetë e sigurt në asnjë mënyrë. Prandaj, askush nuk do të humbasë nga mungesa ose zvogëlimi i marrëdhënieve me Egjiptin.

Pavarësisht kësaj, trajektorja që ne u kujtojmë atyre është se marrëdhëniet historike, gjeopolitike midis dy vendeve kërkojnë marrëdhënie minimale të ndryshme. Në këtë nivel, boshti aktual i Egjiptit është jashtëzakonisht i gabuar, dhe me këtë, ai po dëmton vetveten më shumë sesa Turqinë. Nuk ka nevojë për këtë. Turqia kurrë nuk ka marrë një qasje që do të dëmtonte Egjiptin. Të gjitha mosmarrëveshjet e Turqisë me Sisi mbeten, megjithatë edhe kjo mosmarrëveshje është në interes të Egjiptit, jo kundër tij.

Përtej gjithë kësaj, sinqerisht, Egjipti nuk ka pavarësinë e kërkuar për të ndjekur politikat e tij sot. Prandaj, ai nuk ka vullnetin e lirë të nevojshëm për të kërkuar baza për marrëdhënie me Turqinë që do të ishin në interesin e saj. Prandaj, politikanët e saj përgjigjen, në emër të boshtit që ata përfaqësojnë, edhe ndaj fjalëve gjysmë të pjekura që ata dëgjojnë në lidhje me Turqinë, megjithëse nuk i intereson aspak.

Kështu, ajo që Turqia po bën në Irak dhe Siri është me rëndësi dhe shqetësim më të madh për atë bosht, dhe Egjipti po mbart barrën më të madhe. Në të vërtetë nuk ka nevojë për këtë./GazetaImpakt/yenisafak/

OPINIONE

INTERVISTA