Në një intervistë për Gazeta Impakt, autori Ilir Kushi komenton debatin e ndezur nga libri “Jam Mysliman” i Ben Blushit. Ai shprehet se polemikat e krijuara rreth veprës nuk lidhen me asnjë rrezik real për shoqërinë, por përbëjnë një zhvendosje të vëmendjes nga problemet e vërteta të tranzicionit shqiptar. Sipas tij, kjo qasje përkufizohet si “Benizëm”, një strategji që përdor provokimin dhe ndarjen për të prodhuar zhurmë, duke larguar diskutimin publik nga çështje si varfëria, korrupsioni dhe mungesa e drejtësisë.
Intervista e plotë mbi librin “Jam Mysliman” të Ben Blushit:
1. A ka të drejtë një autor të provokojë besimtarët përmes letërsisë? Ku është kufiri mes artit dhe fyerjes?
Shoqëria shqiptare sot ndodhet në një letargji të rëndë tranzicioni — një lodhje kolektive e prodhuar nga varfëria, mungesa e drejtësisë dhe zhgënjimi i vazhdueshëm me politikën. Në këtë realitet, detyra e intelektualit nuk është të krijojë mjegull, por të ndihmojë shoqërinë të shohë gabimet, t’i kuptojë rrënjët e problemeve dhe të gjejë rrugën e korrigjimit.
Intelektuali duhet të jetë dritë, jo zhurmë; udhërrëfyes, jo përçarës.
Kur provokimi shndërrohet në fyerje, ai ndalon së qeni art dhe shndërrohet në burim ndarjeje.
2. A mendoni se ‘protestat’ ndaj këtij libri ishin të justifikuara?
Autori i librit nuk hap debate të nevojshme për shoqërinë, por krijon polemika inekzistente që zhvendosin vëmendjen nga problemet reale. Kjo strategji – e quajtur Benizëm – përdor provokimin dhe ndarjen për të prodhuar zhurmë.
Në një klimë të tillë, reagimet dhe protestat lindin natyrshëm si kundërpeshë ndaj provokimit të panevojshëm.
3. Pse mendoni se ka kaq reagime të forta sa herë diskutohet identiteti fetar i shqiptarëve?
Sepse shqiptarët kanë jetuar historikisht në harmoni fetare. Në një shoqëri të lodhur, të varfër dhe të zhgënjyer, është shumë e lehtë të fabrikohet “armiku imagjinar”.
Në vend që të flasim për papunësinë, korrupsionin, kapjen e shtetit apo ikjen masive, hapet një debat i sajuar për fenë, i cili nuk përbën rrezik real për vendin.
4. Çfarë efekti mund të ketë “Jam Mysliman” tek të rinjtë myslimanë?
Libri mund të krijojë konfuzion dhe tensione të panevojshme, duke cenuar tolerancën që ka qenë gjithmonë vlerë themelore e shqiptarëve. Në vend të fokusimit tek problemet që rëndojnë vërtet të rinjtë — si mungesa e mundësive apo pasiguria — krijohet debat artificial që shtrembëron realitetin.
5. Si mendoni se i trajton autori shqiptarët myslimanë?
Shqipëria nuk rrezikohet nga myslimanët, të krishterët apo komunitetet e tjera fetare. Rreziku vjen nga varfëria, korrupsioni, mungesa e drejtësisë dhe ikja masive e të rinjve.
Duke e zhvendosur fokusin te feja, krijohet një tymnajë që fsheh problemet e vërteta të tranzicionit.
Kjo është thelbi i Benizmit – përçaj, krijo zhurmë, zhvendos vëmendjen dhe sundo mbi lodhjen kolektive.
6. Çfarë do t’i thoshit Ben Blushit po ta kishit përballë?
Do të duhej t’i thuhej se Shqipëria nuk ka nevojë për njerëz që thellojnë mjegullën e tranzicionit duke shpikur kriza fetare.
Shqipëria ka nevojë për intelektualë që shërojnë shoqërinë, jo që nxisin tensione.
Rreziku real nuk vjen nga feja, por nga humbja e integritetit moral dhe qytetar — dhe nga përpjekjet për të përçarë një popull që ka jetuar gjithmonë në harmoni./gazetaimpakt
