Bota Opinion

Në ferr vendet e punës në SHBA, le të merremi me Iranin!

Nga: Eric Margolis

Presidenti Trump vazhdon të premtojë se do të krijojë më shumë vende pune në Amerikë. Por veprimet e tij shpesh flasin ndryshe. Shembulli më i egër ishte anulimi nga Trump i traktatit bërthamor shumë-kombëtar të Iranit, i cili ishte mirëpritur nga bota si një hap i madh për denuklarizimin në Lindjen e Mesme.
Në traktatin ndërkombëtar të nënshkruar nga SHBA, Britania, Franca, Gjermania, Rusia dhe Kina, SHBA-të poshtëruan aleatët dhe rivalët e tyre që ishin në favor të marrëveshjes.

Irani kishte dorëzuar tashmë 97% të uraniumit të pasuruar në Rusi, ka mbyllur reaktorët dhe centrifugat dhe i ka lejuar inspektorët e OKB-së të drejtojnë të gjitha objektet e saj bërthamore, kur Trump grisi marrëveshjen që ishte në negociata që nga viti 2015.
Irani ka qenë nën një embargo tregtare të ashpër të udhëhequr nga SHBA që nga revolucioni i saj i vitit 1979, që ishte projektuar për të dëmtuar ekonominë dhe ushtrinë e saj dhe për t’i nxitur njerëzit të rebeloheshin kundër qeverisë së tyre. Uashingtoni përdori të njëjtat taktika pa sukses kundër Irakut të Sadam Huseinit dhe Kubës së Fidel Castros.

Po aq intensive është urrejtja e administratës Trump për Iranin Islamik, prandaj vendosi të hiqte dorë nga marrëveshja e traktatit bërthamor. Elementi kryesor i marrëveshjes ishte shitja e rreth 210 aeroplanëve të avionëve komercialë në Iran nga SHBA dhe Bashkimi Evropian, një marrëveshje me vlerë rreth 40-50 miliardë dollarë, duke mos llogaritur shitjet e ardhshme të pjesëve rezervë.

Embargoja amerikane ndaj Iranit që nga viti 1979 e ka bërë të pamundur modernizimin e flotës së saj ajrore. Iranit i është mohuar avioni modern, pjesët rezervë, motorët dhe instrumentet, duke e lënë atë me avionë të shkatërruar që nga vitet 1970.
Rezultati i zymtë i embargos së imponuar nga SHBA ka qenë 17 rrëzime të avionëve civilë iranianë me 1500 të vdekur.
Manaxhimi i Iranit, trajnimi dhe kontrolli i trafikut ajror janë nën standard. Fluturimi mbi dhe përreth maleve të larta të Iranit është një sfidë për pilotët më të mirë, madje edhe për një pjesë të vogël të avionëve të rinj ATR turbohelikë.

Kryeministri i Izraelit, Benjamin Netanjahu, deklaron se ka biseduar me Trump për anulimin e marrëveshjes bërthamore të Iranit dhe urdhrave të Boeing.
Është e vështirë për të vërtetuar pretendimin e Netanjahut, por është e qartë se lobi gjithnjë e më i fuqishëm i Izraelit në Amerikë dhe aleatët e tij të fondamentalistëve të krishterë kanë luajtur një rol kyç në pengimin e marrëveshjes bërthamore të Iranit dhe shitjen e avionëve komercialë.
Ne ende nuk e dimë koston e plotë të vendeve të humbura amerikane dhe të biznesit për të ndihmuar në izolimin e Iranit. Por mund të thuhet se pjesa e humbur prej 20 miliardë dollarësh duhet të numërohet si pjesë e ndihmës vjetore amerikane për Izraelin.

Rusia dhe industritë e avionëve të Kinës së shpejti do të jenë në gjendje të dorëzojnë avionë modernë të pasagjerëve në Iran dhe të pranojnë pagesa në naftë. C919 dhe ARJ21 e Kinës tani po afrohen me shërbimin. Sukhoi Superjet 100 i Rusisë do të jetë gati së shpejti. Trump mund të jetë duke prerë hundën e tij për të brejtur fytyrën.
Ndërsa SHBA shkon pas Iranit, ajo ka hapur një front të ri anti-musliman kundër aleatëve të vjetër të Turqisë duke imponuar detyrime të rënda për eksportet e Ankarasë në SHBA dhe duke sulmuar lirinë turke.

Trump & Co. po përpiqen të detyrojnë Turqinë të përkulet në gjunjë dhe të mbështesë qëllimet e politikës amerikane-izraelite-saudite. Një plan, i cili do të jetë i pamundur për t’u realizuar.

Burimi: Global research/ Gazeta impakt

OPINIONE