Agjencia Kombëtare e Shoqërisë së Informacionit do të ndërtojë një joint venture të përbashkët me kompaninë amerikane MeetKai për të implementuar Inteligjencën Artificiale në sistemet dixhitale qeveritare.
AKSHI dhe MeetKai nënshkruan një ditë më parë në Los Angeles një Memorandumi Mirëkuptimi për të çuar përpara planet për një sipërmarrje të përbashkët të fokusuar në ndërtimin dhe funksionimin e një ekosistemi kombëtar sovran të IA-së për Shqipërinë.
Detajet financiare të marrëveshjes ende nuk janë publike, por njoftimi zyrtar zbardh se cilat janë shërbimet që do të kryejë shoqëria amerikane për qeverinë shqiptare.
Sipërmarrja e përbashkët do të përqendrohet në infrastrukturën qeveritare, modele të mëdha gjuhësore dhe arsyetimi të ndërtuara posaçërisht për Shqipërinë, integrime të IA-së në të gjitha ministritë dhe sisteme të reja të IA-së që përmirësojnë shërbimet publike dhe forcojnë aftësinë dixhitale afatgjatë të vendit.
“Shqipëria nuk po fillon nga zero. Programi e-Albania dhe zbatimi i Diella tashmë e kanë vënë IA-në në punë në shërbimet publike. Sipërmarrja e përbashkët ndërton mbi këtë bazë me sisteme të zhvilluara në terma kombëtarë, të rrënjosura në gjuhën shqipe dhe të drejtuara nën kontrollin e vetë Shqipërisë, nga infrastruktura dhe modelet deri në zbatim,” thuhet në njoftimin zyrtar të nënshkrimit të marrëveshjes.
Në praktikë, kjo do të thotë sisteme sovrane të IA-së të vendosura në vend, modele arsyetimi të trajnuara në të dhëna lokale dhe përmbajtje në gjuhën shqipe, dhe aplikacione sektoriale të zhvilluara bashkërisht me qeverinë. Fushat e fokusit të hershëm pritet të përfshijnë shërbimet dixhitale të qeverisjes, ndërveprimin me qytetarët, arsimin dhe kujdesin shëndetësor, me përparësi të tjera të sektorit publik që do të pasojnë.
Sipërmarrja do të financojë gjithashtu kërkimin lokal dhe zhvillimin e talenteve dhe do të ndihmojë institucionet të ndërtojnë kapacitetin për të operuar vetë këto sisteme. Një strukturë e koordinuar zbatimi do të menaxhojë miratimin në të gjitha ministritë, agjencitë dhe institucionet publike, me një model qeverisjeje të ndërtuar për të çuar programin shumë më tej se lançimi fillestar.
“Shqipëria e ka bërë inteligjencën artificiale një shtyllë serioze të axhendës së saj të qeverisjes dixhitale dhe të së ardhmes kombëtare afatgjatë”, tha James Kaplan, bashkëthemelues dhe drejtor ekzekutiv i MeetKai. “Ajo që vendi ka vënë tashmë në lëvizje tani mund të evoluojë në një aftësi më të thellë sovrane që lidh entitetet qeveritare, mundëson një brez të ri mjetesh dhe aplikacionesh të shërbimit publik dhe ngre standardin e ndërveprimit dixhital njerëzor duke e bërë IA-në të sigurt, të bazuar në nivel lokal dhe vërtet vendase për shqiptarët.”
“Progresi i bërë tashmë ka treguar se IA mund të luajë një rol domethënës në përmirësimin e shërbimeve publike”, tha Prof. Asoc. Dr. Igli Tafa, Drejtor i Përgjithshëm i AKSHI-t. “Ky partneritet ndërtohet mbi këtë themel duke zhvilluar shtresën tjetër të aftësisë kombëtare rreth gjuhës shqipe, institucioneve shqiptare dhe prioriteteve dixhitale afatgjata të vendit. Qëllimi ynë është të krijojmë një kornizë të fortë dhe praktike për IA-në që Shqipëria mund ta vendosë në të gjithë qeverinë në një mënyrë të koordinuar, të besueshme dhe të qëndrueshme.”
Funksionet fillestare të punës mbulojnë arkitekturën e vendosjes sovrane, zhvillimin e modelit në gjuhën shqipe, integrimet në sektorin publik dhe transferimin e njohurive te ekipet lokale. Qëllimi është një themel i IA-së që Shqipëria mund ta operojë dhe zgjerojë vetë.
“Ky është një moment historik për MeetKai dhe një hap i rëndësishëm për IA-në sovrane në Evropë,” tha Peter John Alexander, President dhe Drejtor i Biznesit i MeetKai. “Shqipëria ka ambicien, lidershipin dhe themelin institucional për t’u bërë një model për IA-në sovrane në rajon, dhe MeetKai është i nderuar që ndihmon në ofrimin e infrastrukturës, modeleve dhe aplikacioneve të nevojshme për të mbështetur këtë vizion.”
MeetKai është një kompani Sovrane e IA-së e themeluar në Los Angeles në vitin 2018. Ajo specializohet në optimizimin pas trajnimit, modelet e arsyetimit në gjuhën lokale dhe platformat kombëtare të IA-së. Platforma e saj SOVIA u lejon qeverive, ndërmarrjeve dhe konsumatorëve të ndërtojnë dhe operojnë ekosisteme të inteligjencës artificiale plotësisht sovrane, me kontroll mbi të dhënat e tyre, lokalizimin e tyre dhe vlerën që krijojnë këto sisteme./kapitali.al
