Paralajmërimet e Europolit për robotët, dronët dhe konfliktin.
Skena të trazirave masive me qytetarë të papunë që përleshen me ushtri robotësh që u kanë “vjedhur vendet e punës”, oficerë policie të pajisur me “armë ngrirëse robotësh” dhe tufa dronësh të përdorur nga terroristët për të sulmuar infrastrukturën e energjisë elektrike dhe ujit. Ky nuk është një skenar fantastiko-shkencor apo një version i ri kinematografik i Robocop, por një version i mundshëm i së ardhmes evropiane brenda dekadës së ardhshme, sipas një raporti të Europolit.
Agjencia evropiane e policisë, në një dokument prej 48 faqesh, përpiqet të hartëzojë sfidat me të cilat do të përballen autoritetet e zbatimit të ligjit në një botë ku robotët dhe sistemet pa pilot – dronë, satelitë dhe anije të pilotuara nga distanca – do të jenë një pjesë integrale e jetës së përditshme.
Ndërsa ekspertët i kanë quajtur disa nga skenarët të pabesueshëm, Europoli këmbëngul se ato janë “skenarë të mundshëm të së ardhmes” që ia vlen të merren në konsideratë në kohën e duhur.
Robotë kudo dhe tensioni social
Raporti thotë se robotët pritet të bëhen “një pjesë e jetës së përditshme në të gjithë Evropën”, duke lëvizur në heshtje nëpër qendrat tregtare, duke shpërndarë pako në ndërtesa apartamentesh dhe duke pastruar platformat e transportit publik natën.
Megjithatë, në zonat më të varfra urbane, punëtorët që kanë humbur vendet e tyre të punës për shkak të automatizimit – të ashtuquajturit “punëtorë të zhvendosur” – mund të shpërthejnë në protesta dhe trazira, duke shfryrë zemërimin e tyre duke sulmuar robotët.
“Në një klimë sociale tashmë të tensionuar, edhe gabimet, të tilla si një robot spitali që i jep një pacienti ilaçin e gabuar, mund të përshkallëzohen në skandale kombëtare, duke përforcuar thirrjet që njerëzit të vendosen mbi teknologjinë”, thotë raporti.
Robotë të hakuar të kujdesit social
Ndër skenarët më shqetësues, Europol përshkruan mundësinë që kriminelët kibernetikë të fitojnë akses në robotët e kujdesit social të cilëve u është besuar kujdesi për të rriturit dhe fëmijët e cenueshëm. Këta robotë mund të programohen për të mbledhur informacione personale ose edhe për të manipuluar viktimat e tyre për qëllime kriminale ose terroriste.
“Aftësia e robotëve socialë për të treguar empati dhe për të fituar besimin e njerëzve mund të shfrytëzohet në të ardhmen nga kriminelët ose grupet terroriste për qëllime të paligjshme dhe të rrezikshme”, paralajmëron raporti.
Dronët, terrorizmi dhe kërcënimet e reja
Europoli i referohet gjithashtu përdorimit të teknologjisë që është përhapur që nga lufta në Ukrainë, duke vënë në dukje se grupet terroriste mund të përdorin qindra kuadrokopterë të vegjël “xhepi” me inteligjencë artificiale për të sulmuar infrastrukturën kritike ose edhe për të liruar të burgosurit.
Kartelet meksikane, sipas ekspertëve, tashmë po trajnohen në përdorimin e dronëve të lirë dhe lehtësisht të arritshëm, ndërsa qeveritë po nxiten të përgatiten për miratimin masiv të kësaj teknologjie nga rrjetet terroriste.
Robotët pranë oficerëve të policisë
Që sot, shërbimet policore në vende si Mbretëria e Bashkuar, Belgjika, Kina dhe Australia përdorin armë speciale për të neutralizuar dronë, të cilët hedhin rrjeta ose përdorin lazerë. Në të ardhmen, vlerëson Europol, oficerët e policisë dhe robotët pritet të punojnë ngushtë së bashku, duke marrë pjesë së bashku në operacione emergjente, hetime dhe në mbledhjen e provave mbi krimet.
Në të njëjtën kohë, detyrat rutinë, të tilla si patrullimi ose rregullimi i trafikut, mund t’u caktohen robotëve, duke shkaktuar pakënaqësi midis radhëve të oficerëve të policisë.
Kur robotët bëhen… të dyshuar
Raporti ngre gjithashtu çështjen e trajtimit të robotëve të sekuestruar në kontekstin e hetimeve, qoftë si prova apo edhe si “të dyshuar”. Në një kontekst të veçantë, analizohen vështirësitë e “marrjes në pyetje të një roboti”, siç është hetimi nëse një automjet autonom ka shkaktuar qëllimisht ose aksidentalisht një aksident.
Për të mbështetur përfundimet e tij, Europol citon incidente nga jeta reale, siç është incidenti i vitit 2022 kur një robot që luante shah i theu gishtin një fëmije shtatëvjeçar në Rusi, si dhe zbulimi i një nëndetëseje autonome në Kolumbi, e kontrolluar nga distanca nëpërmjet një sateliti Starlink, që transportonte 1.5 ton kokainë në Evropë.
Rezerva të industrisë
Dennis Nieszgoda, drejtor komercial i Locus Robotics, është i kujdesshëm ndaj një të ardhmeje kaq ekstreme. Ai tha se pengesat teknike dhe rregullatore i bëjnë skenarët më ekstremë të pamundur deri në vitin 2035.
“Nuk e shoh Robocop-in të patrullojë rrugët tona”, tha ai, duke argumentuar se robotët nuk do të eliminojnë vendet e punës, por përkundrazi do të mbushin boshllëqet në një Evropë me një popullsi në plakje dhe mungesë punëtorësh. Automatizimi, vuri në dukje ai, largon “monotoninë dhe rrezikun” nga njerëzit.
“Ne nuk parashikojmë të ardhmen, ne përgatitemi”
Një zëdhënës i Europol-it sqaroi se agjencia “nuk mund ta parashikojë të ardhmen”, duke theksuar se qëllimi i raportit është të ndihmojë autoritetet “të parashikojnë skenarë të besueshëm të ardhshëm në mënyrë që ata të mund të marrin vendime më të informuara sot”.
Nëse Evropa e vitit 2035 do të ngjajë vërtet me një botë të ngjashme me Robocop-in, mbetet një çështje e hapur. Megjithatë, për Europol-in, debati nuk ka të bëjë me imagjinatën, por me përgatitjen në kohë. /tesheshi.com/
