Myftinia Mat
Në historinë shpirtërore dhe shoqërore të krahinës së Matit, emri i Hafiz Musa Stafasanit zë një vend të veçantë. Ai shërbeu si Myfti i Matit për rreth 40 vite, një periudhë e jashtëzakonshme që dëshmon jo vetëm përkushtimin e tij të palëkundur ndaj fesë, por edhe besimin e thellë që komuniteti dhe institucionet fetare kishin ndaj figurës së tij. Një shërbim kaq i gjatë në kohë nuk është rastësi, por fryt i urtësisë, moralit dhe respektit që ai gëzonte.
Hafiz Musa Stafasani ndërroi jetë në vitin 1966, në një nga periudhat më të vështira për fenë në Shqipëri, pak përpara ndalimit zyrtar të saj në vitin 1967. Ai i përkiste atij brezi klerikësh që përjetuan sfida të mëdha, por që qëndruan të palëkundur në misionin e tyre shpirtëror, duke ruajtur besimin dhe vlerat morale edhe në kohë të errëta.
Si hafiz, ai kishte mësuar përmendësh Kuranin, një status i lartë dhe i nderuar në traditën islame. Ky fakt nuk përfaqësonte vetëm dijen fetare, por edhe disiplinën, përkushtimin dhe përgjegjësinë e madhe që ai mbante ndaj besimtarëve. Përmes fjalës dhe shembullit personal, ai përhapte mesazhe paqeje, mirëkuptimi, pune dhe besimi në Zot, duke e parë fenë jo të ndarë nga jeta shoqërore, por si një forcë që bashkon dhe ndërton.
Në zonat si Mati, figura e myftiut nuk ishte thjesht fetare. Ai ishte njëkohësisht këshilltar moral, pajtues konfliktesh dhe gjaqesh, figurë arsimore e kulturore, si dhe një urë lidhëse mes fesë dhe bashkëjetesës shoqërore. Për dekada me radhë, Hafiz Musa Stafasani luajti këtë rol me urtësi dhe përkushtim, duke u shndërruar në një figurë unifikuese, të respektuar përtej dallimeve fetare apo shoqërore.
Rëndësia e figurës së tij ndihet edhe sot. Ai përfaqëson një brez klerikësh shqiptarë që shërbyen pa ekstremizëm, që e ruajtën fenë të lidhur ngushtë me identitetin kombëtar dhe paqen sociale, dhe që lanë pas një trashëgimi morale të fortë, edhe pse jo gjithmonë të dokumentuar në shkrime. Kujtimi i tij jetoi gjatë në ndërgjegjen e komunitetit dhe u kurorëzua me vlerësimin post mortum nga Bashkia Mat, përmes emërtimit të një rruge me emrin e tij, një dëshmi e gjallë se veprat e mira nuk harrohen.
Për ata që dëshirojnë të njohin më thellë figurën e Hafiz Musa Stafasanit, burime të çmuara mund të gjenden në arkivat e Komunitetit Mysliman të Shqipërisë, në kujtimet e familjarëve dhe banorëve të vjetër të Matit, në dokumente lokale apo në studime mbi historinë fetare të Matit dhe Shqipërisë. Të gjitha këto së bashku ndihmojnë në ruajtjen dhe pasurimin e kujtesës historike për një njeri që jetoi për t’i shërbyer Zotit, njerëzve dhe paqes./fb
