Një studim i ri vlerëson se mbi 100,000 njerëz janë vrarë në Gaza dhe se shpresa e jetës është përgjysmuar pothuajse, ndërsa sulmi i okupimit izraelit vazhdon.
Një analizë e re demografike zbulon se lufta e vazhdueshme në Gaza ka shkaktuar një rënie të paprecedentë të normave të mbijetesës së popullsisë. Studiuesit vlerësojnë se më shumë se 78,000 palestinezë u vranë midis 7 tetorit 2023 dhe 31 dhjetorit 2024, dhe se numri aktual i të vdekurve ka tejkaluar me shumë gjasa 100,000.
Gjetjet vijnë nga një studim i kryer nga Instituti Max Planck për Kërkime Demografike (MPIDR) dhe Qendra për Studime Demografike (CED), të cilët analizuan efektet e gjera të sulmit të okupimit izraelit mbi vdekshmërinë në Rripin e Gazës. Studimi paralajmëron se shpresa e jetës në vitin 2024 ra pothuajse në gjysmën e asaj që do të ishte pa luftë, duke shënuar një nga tronditjet demografike më të forta të dekadave të fundit.
Studiuesit u mbështetën në të dhëna publike nga organizata të ndryshme humanitare dhe institucione, përfshirë Ministrinë e Shëndetësisë së Gazës, B’Tselem, OCHA, UN-IGME dhe Zyra Qendrore Palestione e Statistikave. Për shkak të kaosit të konfliktit dhe ndërprerjeve të komunikimit, dokumentimi i viktimave mbetet i fragmentuar dhe i paplotë — një sfidë që studimi synoi të adresonte drejtpërdrejt.
Modelime të reja për të përballuar pasiguritë në të dhëna
“Tensione mes kufizimeve të të dhënave dhe kërkesës për matje domethënëse ishte arsyeja kryesore e këtij studimi. Ne tregojmë se këto sfida nuk duhet të jenë të papajtueshme,” tha studiuesja kryesore Ana C. Gómez-Ugarte. “Qëllimi ynë është të vlerësojmë shpresën e jetës dhe humbjet në jetë të shkaktuara nga konflikti në Gaza, duke marrë parasysh të dhënat e pakta dhe të paplota.”
Për ta arritur këtë, ekipi zhvilloi një qasje pseudo-Bayesiane që merr parasysh dy burime kryesore gabimesh: nën-raportimin e viktimave dhe mungesën e të dhënave të detajuara sipas moshës dhe gjinisë. Këta faktorë, sipas studimit, çojnë në nënvlerësimin e shkallës së vërtetë të vdekjeve dhe ndikimeve të tyre afatgjata.
Fillimisht, studimi vlerësoi se 78,318 persona u vranë në Gaza nga 7 tetori 2023 deri në fund të vitit 2024. Një përditësim i mëvonshëm zbuloi se deri më 6 tetor 2025, pothuajse dy vite në agresion, numri total i vdekjeve të dhunshme ka tejkaluar ka shumë gjasa 100,000.
Numri i të vdekurve tejkalon 100,000
“Si rezultat i kësaj vdekshmërie të paprecedentë, shpresa e jetës në Gaza ra me 44% në vitin 2023 dhe me 47% në vitin 2024 krahasuar me atë që do të ishte pa luftë,” tha Gómez-Ugarte, duke theksuar një humbje prej mbi 34 vitesh jetë në vitin 2023 dhe mbi 36 vitesh në 2024.
Modeli demografik i vdekjeve, që prek të gjitha grupmoshat me norma të larta, i ngjan trendeve të dokumentuara në disa gjenocide të shqyrtuara nga UN-IGME, megjithëse autorët theksojnë se klasifikimi ligjor nuk ishte objektivi i studimit.
Autorët paralajmërojnë se shifrat e tyre ka të ngjarë të përfaqësojnë vetëm një vlerësim minimal të humbjes njerëzore. Analiza përqendrohet vetëm në vdekjet e drejtpërdrejta nga dhuna, duke përjashtuar vdekjet nga uria, sëmundjet, kolapsi i kujdesit mjekësor apo mungesa e furnizimeve jetike — pasoja tërthore që shpesh tejkalojnë numrin e vdekjeve në fushëbetejë.
“Urgjenca nuk duhet të jetë një justifikim për mungesë të rigorozitetit metodologjik,” shtoi Gómez-Ugarte, duke i bërë thirrje komunitetit ndërkombëtar të kërkimit të përfshijë pasiguritë në mënyrë transparente kur dokumenton vdekshmërinë e lidhur me luftën.
Kolaps i spitaleve mes krizës së thelluar
Më shumë se 100,000 njerëz janë të plagosur në Rripin e Gazës, me të paktën 17,000 që kanë nevojë urgjente për evakuim për shkak të kolapsit të shërbimeve mjekësore, sipas Salah Abdel Shafi, ambasadori palestinez në Vjenë.
Duke folur për RIA Novosti, Shafi paralajmëroi se “nga 36 spitale, vetëm tetë funksionojnë pjesërisht”, ndërsa të tjerat janë shkatërruar plotësisht ose pothuajse tërësisht. Me sistemin shëndetësor të Gazës të rrënuar dhe furnizimet mjekësore kritikisht të pakta, nuk ka kapacitet për të trajtuar të plagosurit në vend.
Ambasadori shtoi se infrastruktura në të gjithë rripin është shkatërruar. “Ka mungesë të rëndë të furnizimeve mjekësore dhe ilaçeve në Rripin e Gazës,” tha ai, duke theksuar nevojën urgjente për ndërhyrje ndërkombëtare.
Më herët, Shafi i tha RIA Novosti se rreth 80% e Rripit të Gazës është shkatërruar, me mbi një milion njerëz të detyruar të jetojnë në çadra ose nën qiell të hapur./mayadeen
