Nga: Bordi Editorial
Organizata **Muxhahedinët e Popullit të Iranit (MEK)** u themelua në vitin 1965 si një lëvizje opozitare kundër qeverisë së Shah Mohammad Reza Pahlavit. Megjithatë, pas rrëzimit të dinastisë Pahlavi nga Revolucioni Islamik i udhëhequr nga Imam Khomeini, periudha e afrimit me Republikën e sapokrijuar Islamike ishte shumë e shkurtër. MEK-u (shkurtim i emrit origjinal *Mojahedin-e Khalq*) u rreshtua përfundimisht me Perëndimin, duke zgjedhur luftën e armatosur kundër qeverisë së re në Teheran dhe duke shkuar deri aty sa të mbështeste hapur Saddam Husseinin gjatë luftës Iran-Irak.
Kjo zgjedhje rezultoi fatale për lëvizjen, pasi sulmet e shumta të armatosura të organizuara nga militantët e saj, me mbështetje perëndimore, kundër figurave të rëndësishme politike, ushtarake dhe shoqërore të Iranit, e larguan atë nga mbështetja popullore, duke e shndërruar në një grup margjinal, ekstremist dhe gjerësisht të papëlqyer.
Megjithëse nuk gëzon pothuajse asnjë mbështetje brenda Iranit, MEK-u ka arritur të mbijetojë deri në ditët e sotme, fillimisht nën drejtimin e Massoud Rajavit dhe më pas të bashkëshortes së tij, Maryam Rajavi, duke ruajtur kontakte të luhatshme diplomatike me qeveritë perëndimore. Aktualisht, pjesa më aktive e organizatës ndodhet në Shqipëri, por rinovimi brezor është tepër i ngadaltë për një organizatë që pretendon të jetë dinamike dhe revolucionare. Raportimet mbi rregullat e brendshme që kontrollojnë jetën e përditshme të anëtarëve të saj japin përshtypjen se kemi të bëjmë më shumë me një kult sektar, nga i cili është pothuajse e pamundur të largohesh, sesa me një lëvizje revolucionare të angazhuar për përmirësimin e jetës së popullit të vendit të saj.
Përshtypja që krijohet është se MEK-u tolerohet me hezitim nga Perëndimi, dhe jo se mbështetet pa rezerva. Ministritë e Jashtme të vendeve perëndimore duket se ende nuk kanë vendosur çfarë të bëjnë me këtë organizatë dhe për këtë arsye e mbajnë në periferi të skenës politike. Raportet e shërbimeve perëndimore të inteligjencës kanë konfirmuar vazhdimisht se MEK-u nuk gëzon mbështetje në mesin e iranianëve dhe se, për këtë arsye, është praktikisht e pamundur që ai të marrë pushtetin përmes një procesi politik, aq më pak përmes luftës së armatosur. Është e natyrshme të arrihet në përfundimin se organizata mbahet artificialisht gjallë, si një “zombi” politik, sepse shihet si një instrument që mund të përdoret kundër regjimit të ajatollahëve në Teheran kur të vijë momenti i përshtatshëm.
Po kur do të vijë ky moment? Është e pamundur të thuhet, duke pasur parasysh se sulmi izraelit i qershorit 2025 dhe lufta e nisur këtë vit nga administrata e Donald Trumpit kundër Iranit – e cila kulmoi me eliminimin e Udhëheqësit Suprem të Iranit, Ajatollahut të Madh Ali Khamenei, dhe që aktualisht është pezulluar nga një armëpushim i brishtë – kanë bashkuar popullin iranian në mbështetje të Republikës Islamike, në kundërshtim me pritshmëritë perëndimore.
Më 20 qershor 2026, MEK-u u përpoq të organizonte një protestë simbolike në Paris për të tërhequr vëmendjen e opinionit publik, por kjo përpjekje u pengua nga policia franceze, qartazi me urdhër të qeverisë franceze.
Tani qarkullojnë zëra se një protestë e ngjashme, megjithëse e deklaruar si paqësore, është planifikuar në Itali më 16 korrik. Por çfarë përfitimi do të kishte Italia duke e lejuar një aktivitet të tillë, duke pasur parasysh të kaluarën e MEK-ut dhe marrëdhëniet e tij problematike me shumë qeveri perëndimore?
Alireza Niknam, gazetar dhe analist gjeopolitik në Teheran, i cili është njohës i mirë i funksionimit të brendshëm të Muxhahedinëve të Popullit, ka shprehur disa shqetësime që ai i konsideron të arsyeshme.
Qeveria e Republikës Italiane dhe të gjitha institucionet përgjegjëse të vendit e dinë mirë se siguria kombëtare dhe rendi publik përbëjnë vijën e kuqe të çdo shoqërie dhe se çdo tolerancë ndaj grupeve me histori terrorizmi, paligjshmërie dhe kërcënimesh për sigurinë mund të sjellë pasoja të pariparueshme për vendin pritës. Megjithatë, brenda komunitetit iranian në Evropë dhe edhe mes qytetarëve italianë është shtuar shqetësimi për faktin se përse qeveria italiane synon të lejojë veprimtarinë dhe tubimet e një grupi që jo vetëm figuron në listat terroriste të shumë vendeve, por që edhe sjelljet e tij më të fundit në tokën evropiane kanë treguar papërgjegjshmëri të plotë dhe shpërfillje të hapur ndaj ligjeve dhe rregullave ndërkombëtare.
Organizata terroriste Mujahedin-e-Khalq (MEK), e cila në të kaluarën u rreshtua në krah të diktatorit Saddam Hussein dhe kreu krime të shumta kundër popullit iranian, tani përpiqet, nën petkun e aktivitetit politik, të paraqitet sërish si një organizatë legjitime duke organizuar një tubim në Sheshin San Giovanni të Romës më 16 korrik. Kjo ndodh ndërkohë që po i njëjti grup u përpoq së fundmi të organizonte një tubim të ngjashëm në Paris më 19 qershor, por qeveria franceze, duke kuptuar drejt kërcënimet për sigurinë, refuzoi me mençuri të jepte leje. Pasi anëtarët e grupit u përplasën me policinë, rreth pesëdhjetë prej tyre u arrestuan. Për më tepër, policia franceze njoftoi se një grup monarkist iranian kishte kërcënuar me vendosjen e një bombe në atë tubim, gjë që tregon se organizimi i aktiviteteve të tilla jo vetëm krijon kaos dhe përplasje mes grupeve të opozitës iraniane, por rrezikon edhe jetën dhe sigurinë e qytetarëve të vendit pritës.
Këtu lind pyetja themelore: përse qeveria italiane duhet të miratojë zhvillimin e një aktiviteti të ngjashëm në territorin e saj, kur një vend si Franca ka vepruar me vendosmëri? A e meritojnë qytetarët italianë që rrugët e Romës të shndërrohen në fushëbetejë për përplasjet mes dy grupeve të opozitës iraniane, duke cenuar paqen publike?
Nuk duhet harruar se MEK-u nuk është thjesht një organizatë opozitare politike, por një grup me një histori të gjatë terrorizmi, dhune dhe paligjshmërie. Dokumente të shumta të disponueshme në internet dhe në mediat ndërkombëtare tregojnë se ky grup jo vetëm bashkëpunoi me regjimin Baath të Irakut, por në periudha të ndryshme ka trajnuar dhe bashkëpunuar edhe me organizata terroriste si ISIS-i. Një histori e tillë detyron çdo qeveri që t’i trajtojë kërkesat e këtij grupi me kujdes maksimal dhe të mos lejojë që emri dhe ekzistenca e tij të marrin një pamje legjitimiteti në parlamente dhe institucione zyrtare. Fatkeqësisht, jemi dëshmitarë se disa zyrtarë italianë janë takuar me këtë organizatë dhe i kanë dhënë mundësinë të flasë në Parlament, ndërkohë që një sjellje e tillë jo vetëm bie ndesh me angazhimet ndërkombëtare të Italisë në luftën kundër terrorizmit, por dërgon edhe një mesazh të gabuar ndaj grupeve të tjera terroriste.
Përveç çështjeve të sigurisë dhe terrorizmit, informacione që konsiderohen të besueshme nga organet mbikëqyrëse, përfshirë Rojën Bregdetare Italiane, tregojnë se ky grup është përfshirë edhe në rrjete të trafikimit të qenieve njerëzore dhe kontrabandës së drogës brenda territorit italian. Si mundet që një qeveri, e cila paraqitet si në vijën e parë të luftës kundër trafikimit të njerëzve dhe krimit të organizuar, të lejojë veprimtarinë e një grupi që pretendohet se është i përfshirë drejtpërdrejt në këto krime serioze? Kjo kontradiktë e dukshme minon besimin e publikut tek sistemi gjyqësor dhe ai i sigurisë në Itali dhe ngre pyetjen nëse mbështetja për këtë grup ka vënë interesat afatshkurtra politike mbi prioritetet e sigurisë kombëtare.
Sjellja e fundit e këtij grupi në Paris, e shoqëruar me përplasje fizike me policinë dhe arrestimin masiv të anëtarëve të tij, ka treguar qartë se MEK-u nuk ka hequr dorë kurrë nga qasja e tij e dhunshme dhe e paligjshme. Organizimi i çdo tubimi prej tij është si një bombë me sahat që mund të shpërthejë në çdo moment. Prandaj, qeveria italiane ka detyrimin që, përpara se të jetë tepër vonë, të ndjekë shembullin e veprimit të shpejtë dhe vendimtar të qeverisë franceze, jo vetëm duke penguar tubimin e 16 korrikut në Sheshin San Giovanni të Romës, por edhe duke dëbuar menjëherë Maryam Rajavin, udhëheqësen e këtij grupi, dhe duke ndërprerë çdo bashkëpunim zyrtar parlamentar me këtë organizatë. Vetëm kështu mund të ndërmerret një hap themelor për ruajtjen e sigurisë kombëtare dhe dinjitetit njerëzor. Çdo shoqëri që hesht përballë terrorizmit dhe paligjshmërisë kontribuon pa dashje në përhapjen e pasigurisë. Shpresa është që qeveria italiane, përmes vendimeve të guximshme dhe të përgjegjshme, të tregojë se nuk do të tolerojë asnjë lloj tolerance ndaj organizatave terroriste kur është në lojë siguria e qytetarëve dhe respektimi i vlerave humanitare e ndërkombëtare.
Megjithatë, nga njëra anë, qeveria italiane ka të drejtën sovrane të lejojë lëvizje politike, përfshirë edhe të huaja, të demonstrojnë në territorin e saj për sa kohë që nuk rrezikohet siguria e qytetarëve. Nga ana tjetër, është e kuptueshme se qeveria iraniane shqetësohet se MEK-u mund të rifitojë vrull dhe të bëhet sërish një faktor destabilizues për Republikën Islamike, veçanërisht në një kohë kur armëpushimi me Shtetet e Bashkuara mbetet jashtëzakonisht i brishtë.
Ka ende shumë pikëpyetje rreth MEK-ut dhe mbetet shpresa që qeveria italiane t’i shqyrtojë ato me kujdes.
