Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, ka dyfishuar përpjekjet e tij për të krijuar një atmosferë anti-iraniane duke përsëritur akuzat bërthamore kundër Teheranit.
Sipas Pars Today, Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, përsëriti edhe një herë pretendimet dhe deklaratat e tij kontradiktore, duke pretenduar se Irani, më shumë sesa ai, dëshiron të arrijë një marrëveshje. Në një takim me prezantuesit e lajmeve, Trump tha: “Irani, më shumë se unë, dëshiron të arrijë një marrëveshje, por ata nuk janë të gatshëm të thonë këto ‘fjalë magjike’ se nuk do të ndërtojnë një bombë.” Trump tha: “Bisedime të rëndësishme do të zhvillohen në Gjenevë të enjten. Irani është shumë i etur për të arritur një marrëveshje, por nuk mund të thotë: ‘Ne nuk do të ndërtojmë një armë bërthamore’.”
Të martën, më 24 shkurt, në fjalimin e tij vjetor drejtuar Kongresit të SHBA-së, Trump pretendoi se preferenca e tij është diplomacia dhe deklaroi: “Unë kurrë nuk do ta lejoj Iranin të pajiset me armë bërthamore”. Duke ngritur akuza kundër Republikës Islamike të Iranit, ai deklaroi: “Preferenca ime është diplomacia, por unë kurrë nuk do të lejoj (Iranin) të ketë armë bërthamore”.
Duket se Trump, i cili është përballur me qëndresën dhe rezistencën e mahnitshme të Iranit pavarësisht vendosjes së forcave dhe pajisjeve të mëdha ushtarake rreth Iranit dhe kërcënimeve të përsëritura kundër Teheranit, tani është drejtuar në përsëritjen e akuzave të rreme, veçanërisht përpjekjet e Iranit për të siguruar armë bërthamore, me qëllim krijimin e hapësirës kundër Teheranit, veçanërisht për veprime të mundshme ushtarake nëse negociatat aktuale indirekte dështojnë.
Pika e rëndësishme është se, në kundërshtimet e qarta në qëndrimet e SHBA-së mbi këtë çështje, komuniteti i inteligjencës amerikane ka pranuar, në kundërshtim me akuzat e përsëritura të presidentit Donald Trump dhe zyrtarëve të tjerë të lartë amerikanë, se Irani nuk po ndërton armë bërthamore. Në raportin e saj mbi Iranin, të publikuar më 25 mars 2025, Drejtoresha e Inteligjencës Kombëtare të SHBA-së, Tulsi Gabbard, deklaroi: “Komuniteti i inteligjencës amerikane vazhdon të besojë se Irani nuk po zhvillon armë bërthamore”.
SHBA, së bashku me Izraelin dhe Trojkën Evropiane, e kanë akuzuar për vite me radhë Iranin se ka një program bërthamor ushtarak, pavarësisht se nuk kanë ofruar prova, dhe kanë zbatuar masa të gjera politike dhe sanksionesh kundër Iranit nën këtë pretekst. Teherani i ka mohuar kategorikisht akuzat për përpjekje për të siguruar armë bërthamore dhe ka theksuar angazhimin e vet ndaj Traktatit për Mospërhapjen Bërthamore (NPT).
Irani ka njoftuar gjithashtu se pasurimi i uraniumit deri në 60% u krye në përgjigje të dështimit të palëve perëndimore për t’iu përmbajtur detyrimeve të tyre sipas JCPOA-s, veçanërisht heqjes së sanksioneve.
Irani ka theksuar vazhdimisht se programi i tij bërthamor është tërësisht paqësor dhe synon të përmbushë nevojat energjetike dhe mjekësore të vendit. Në kundërshtim me akuzat e pabaza të Perëndimit se Teherani po përpiqet të sigurojë armë bërthamore, Irani ka qenë në gjendje të përdorë teknologjinë bërthamore paqësore në një masë të madhe në fusha të ndryshme, duke përfshirë prodhimin e energjisë elektrike, mjekësinë, bujqësinë dhe fusha të tjera. Sidomos duke pasur parasysh nevojën e parashikuar të Iranit për energji elektrike, është marrë në konsideratë edhe prodhimi i energjisë elektrike nga centralet bërthamore.
Politika bërthamore e Republikës Islamike të Iranit është qartësisht dhe pa mëdyshje paqësore në natyrë dhe është e rrënjosur në detyrimet ligjore të Iranit sipas Traktatit për Mospërhapjen e Armëve Bërthamore, si dhe në doktrinën thellësisht ideologjike dhe strategjike të mbrojtjes së vendit, e cila ndalon çdo armë të shkatërrimit në masë. Kjo politikë është theksuar dhe riafirmuar gjithmonë nga autoritetet më të larta të Republikës Islamike të Iranit.
Një çështje tjetër që duhet theksuar në këtë drejtim është se kërcënimet e përsëritura nga SHBA-ja kundër programit bërthamor paqësor të Iranit shkojnë përtej një mosmarrëveshjeje dypalëshe politike ose sigurie dhe kanë implikime të thella për besueshmërinë e institucioneve ndërkombëtare dhe regjimit global të mospërhapjes. Këto kërcënime jo vetëm që dëmtojnë klimën e besimit midis vendeve, por gjithashtu krijojnë gradualisht një trend të rrezikshëm të normalizimit të presionit politik mbi aktivitetet bërthamore legjitime dhe ligjore. Një trend i tillë mund të dëmtojë themelet ligjore dhe morale të sistemit ndërkombëtar.
Programi bërthamor i Iranit kryhet sipas Traktatit për Mospërhapjen dhe nën mbikëqyrjen e Agjencisë Ndërkombëtare të Energjisë Atomike. Irani ka deklaruar vazhdimisht se qëllimi i tij është përdorimi paqësor i energjisë bërthamore në fusha të tilla si prodhimi i energjisë elektrike, mjekësia dhe bujqësia. Megjithatë, kërcënimet nga Shtetet e Bashkuara dhe disa nga aleatët e tyre i paraqesin këto aktivitete si një rrezik potencial dhe, duke përdorur mjete politike dhe ekonomike, po përpiqen të kufizojnë rrugën e Iranit drejt zhvillimit shkencor dhe teknologjik. Kjo qasje vë në pikëpyetje parimin themelor të së drejtës së vendeve për përdorimin paqësor të energjisë bërthamore.
Kjo vjen në një kohë kur akuzat e reja të Trump kundër Teheranit synojnë intensifikimin e presionit dhe justifikimin e veprimeve armiqësore, përfshirë një sulm të mundshëm ushtarak amerikan kundër Iranit./parstoday
