Gëzim Katuçi
Konflikti me Iranin, ende në vazhdim, por tashmë me intensitet shumë të ulët, duket se ka kapërcyer paradigmën që për dekada i garantoi Shteteve të Bashkuara rolin e superfuqisë së vetme globale.
Kjo paradigmë bazohej në kontrollin e deteve. Sipas doktrinës së Brzezinskit, një fuqi detare dominuese mund të izolonte fuqitë kryesore tokësore. Gjatë Luftës së Ftohtë, sistemi dukej se funksiononte, siç dëshmojnë rastet e Kinës dhe Bashkimit Sovjetik.
Sot, pika e dobët amerikane duket se është bërë zgjerimi i tepruar i fuqisë së saj, siç e kishte parashikuar JFK-ja. Shtetet e Bashkuara disponojnë rreth 800 baza të shpërndara nëpër botë, por aftësia e tyre për të projektuar forcë është kufizuar, madje është vënë në vështirësi serioze, nga strategjia iraniane.
Ndërkohë, fuqitë kryesore tokësore kanë ndërtuar një bosht asimetrik, me Kinën në krye. Ky bosht ka zvogëluar peshën strategjike të Shteteve të Bashkuara, të cilat rrezikojnë të reduktohen fillimisht në një fuqi kontinentale dhe, në të ardhmen, në një fuqi rajonale. Në sfond po rritet gjithashtu pesha e vendeve si Brazili.
Sipas Wilkerson, kolonel dhe ish-shef i kabinetit të Sekretarit të Shtetit Colin Powell, rënia amerikane buron kryesisht nga dy faktorë. I pari është konflikti midis shtetit të sigurisë, me struktura si Pentagoni, dhe shtetit grabitqar të kompleksit ushtarako-industrial.
I dyti është braktisja graduale e diplomacisë në favor të një shfaqjeje sterile të forcës ushtarake.
Donald Trump thuhet se e ka përshpejtuar këtë proces, duke ua besuar negociatat me Iranin dhe Izraelin dhëndrit të tij dhe një biznesmeni të pasurive të paluajtshme pa përvojë diplomatike./fb
