IDF-ja po pushton Libanin dhe Sirinë, ndërsa izraelitët po ndërtojnë “koloni në çdo aspekt përveç emrit” në Qipro.
Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu sapo ka miratuar më shumë se një duzinë kolonish të reja çifute në Bregun Perëndimor. Por kjo valë e fundit zgjerimi është vetëm fillimi, pasi fraksione të ndryshme brenda Izraelit duan t’i shtyjnë kufijtë e tij më tej në Liban, Siri dhe më gjerë.
Në fillim të korrikut, Netanyahu miratoi planet për të themeluar 13 koloni të reja çifute në Bregun Perëndimor të pushtuar. Kolonitë do të ndërtohen përgjatë rrugës kryesore veri-jug që lidh qytetet palestineze të Nablusit, Ramallahut dhe Betlehemit, e cila është tashmë e mbushur me dhjetëra pika të avancuara kolonësh. Shumica e tyre u ndërtuan në mënyrë të paligjshme dhe më pas u legalizuan në mënyrë prapavepruese nga qeveria izraelite gjatë dy dekadave të fundit.
Deri në mesin e vitit 2026, ka rreth 350 koloni dhe pika të avancuara izraelite në Bregun Perëndimor të pushtuar dhe në Jeruzalemin Lindor, me rreth 700,000 kolonë që jetojnë në tokën palestineze. Ky kolonizim i Bregut Perëndimor u shpall i paligjshëm nga Gjykata Ndërkombëtare e Drejtësisë në vitin 2024, ku 15 gjyqtarët e gjykatës ranë dakord se “transferimi nga Izraeli i kolonëve në Bregun Perëndimor dhe Jeruzalem, si dhe mbajtja e pranisë së tyre nga Izraeli, është në kundërshtim me nenin 49 të Konventës së Katërt të Gjenevës”.
Netanyahu dhe partnerët e tij të koalicionit të vijës së ashpër e hedhin poshtë këtë vendim dhe e konsiderojnë Bregun Perëndimor dhe Jeruzalemin Lindor – të cilat Izraeli i pushtoi gjatë Luftës Gjashtëditore të vitit 1967 – si “atdheun tonë”.
Në një intervistë për Fox News të dielën, kryeministri izraelit la të kuptohej se ambiciet e tij territoriale shtrihen gjithashtu edhe në Liban.
Libani në shënjestrën e Izraelit
Forcat izraelite aktualisht pushtojnë rreth 600 km² të Libanit jugor. Sipas marrëveshjes aktuale kuadër midis Izraelit dhe Libanit, ushtria izraelite do të tërhiqet nga territori libanez pasi Hezbollahu të çarmatoset. Hezbollahu nuk ka treguar asnjë qëllim për t’u çarmatosur dhe e ka hedhur poshtë marrëveshjen si “të pavlefshme”. Megjithatë, edhe nëse grupi militant do të dorëzonte armët, Ministri izraelit i Mbrojtjes, Israel Katz, tha javën e kaluar se Forcat e Mbrojtjes të Izraelit (IDF) ndoshta do të qëndrojnë në Libanin jugor “pafundësisht, me qëllim që të mbrojnë banorët dhe komunitetet tona nga elementët xhihadistë”.
Netanyahu shkoi një hap më tej në intervistën e tij për Fox, duke pretenduar se disa fshatra të krishterë në Liban “në fakt kanë kërkuar të aneksohen nga Izraeli sepse ne i mbrojmë ata kundër fanatikëve të Hezbollahut që duan t’i vrasin”.
“Nuk janë vetëm të krishterët në Liban që kërkuan mbrojtjen tonë. Janë druzët, janë myslimanët, myslimanët sunitë, e madje edhe mjaft myslimanë shiitë gjithashtu,” vazhdoi ai, duke shtuar se “ata do të dëshironin ta çlironin Libanin”.
Netanyahu nuk specifikoi se cilave fshatra të krishterë u referohej, apo nëse kishte biseduar me ndonjë zyrtar të krishterë në Liban. “Asnjë fshat në jug nuk ka bërë një kërkesë të tillë,” tha të hënën për L’Orient-Le Jour, Hanna al-Amil, kryetar i bashkisë së krishterë të Rmeish-it. Një deklaratë e veçantë e nënshkruar nga 15 fshatra në Libanin jugor i përshkroi deklaratat e Netanyahut si “tërësisht të trrejtura” dhe “të shkëputura nga realiteti”.
Hezbollahu nuk është një organizatë anti-krishtere dhe anëtarët e tij kanë luftuar së bashku me të krishterët kundër sulmeve nga xhihadistët e Shtetit Islamik sirian. Si e tillë, deklarata e Netanyahut mund të jetë një përpjekje për të legjitimuar praninë ushtarake “të pafundme” në Liban, të parashikuar nga Ministria izraelite e Mbrojtjes.
Kolonët synojnë Sirinë
Ndërsa Netanyahu fliste për Fox News të dielën, IDF-ja arrestoi rreth 100 kolonë pasi ata u larguan nga një ‘zonë tampon’ e pushtuar nga Izraeli në Sirinë jugore dhe ngritën kamp në territorin sirian. Kolonët – anëtarë të një grupi të quajtur “Pionierët e HaBashanit” – kanë tentuar të ngrenë një pikë të avancuar në territorin sirian tre herë gjatë vitit të kaluar, ku IDF-ja i ka penguar të tria përpjekjet.
“IDF-ja dënon ashpër tentativën për kalimin e kufirit dhe thekson se ky është një incident serioz dhe një vepër penale që rrezikon si ushtarët e IDF-së ashtu edhe civilët,” tha ushtria izraelite në një deklaratë. Pionierët e HaBashanit – të emëruar sipas rajonit biblik që përfshin Sirinë jugore dhe Lartësitë Golan – i kanë bërë thirrje qeverisë izraelite të “rrafshojë fshatrat sunitë në Bashan dhe t’i zëvendësojë ato me një koloni çifute”.
Ndryshe nga kolonët e Bregut Perëndimor, Pionierët e HaBashanit nuk kanë mbështetjen e qeverisë izraelite, ku Ministri i vijës së ashpër për Sigurinë Kombëtare, Itamar Ben-Gvir, është i vetmi anëtar i kabinetit të Netanyahut që ka shprehur publikisht mbështetje për grupin. Megjithatë, pushtimi ushtarak i IDF-së në Sirinë jugore është zgjeruar që nga rënia e Presidentit sirian Bashar al-Assad në vitin 2024. Të paktën dhjetë baza ushtarake janë ndërtuar në zonën tampon të çmilitarizuar dikur, e cila ndante Lartësitë Golan nga vetë Siria, dhe Katz e ka përshkruar gjithashtu praninë e IDF-së në këtë zonë si “të pafundme”.
Kolonizimi i butë i Qipros
Pushtimi i Libanit jugor nga Izraeli ka penguar bisedimet e paqes midis SHBA-së dhe Iranit, ndërsa zgjerimi i tij në Siri rrit rrezikun e një përplasjeje me koalicionin e grupeve xhihadiste që tani përbëjnë bërthamën e forcave të sigurisë të Presidentit Ahmed al-Sharaa. Mes një situate gjithnjë e më të pasigurt në Izrael, një grup i tretë – izraelitët e pasur – po kërkojnë siguri jashtë vendit.
Midis viteve 2021 dhe 2025, izraelitët kanë blerë më shumë se 3,800 prona në Qipro, shumica e tyre në Limasol, Larnaka dhe Pafos. Përafërsisht 12,000 familje izraelite jetojnë tani në Qipro, nga 300 që ishin në vitin 2003, ku shumica dërrmuese e tyre kanë mbërritur pasi filloi lufta e Izraelit në Gaza në vitin 2023.
Muajin e kaluar, media izraelite i24 News e përshkroi Qipron si “strehën civile të Izraelit” dhe “një aset kritik strategjik për Izraelin”.
“Po ndërtohen shkolla sioniste – kështu i quajnë ata – po ndërtohen sinagoga,” paralajmëroi udhëheqësi i opozitës qipriote Stefanos Stefanou verën e kaluar, duke pretenduar se blerjet e tokave nga izraelitët po krijojnë “koloni në çdo aspekt përveç emrit”, të cilat janë “pothuajse të paimpostueshme për këdo tjetër përveç shtetasve izraelitë”.
Megjithëse ky fluks është plotësisht i ligjshëm, ai është shoqëruar me një ndikim në rritje të Izraelit në politikën e ishullit. Më pak se një javë pasi Qiproja mori presidencën e radhës të BE-së në janar të këtij viti, u shfaqën një seri videosh të regjistruara fshehurazi që nxirrnin në dritë skema të vogla korrupsioni brenda qeverisë së Presidentit Nikos Christodoulides. Videot u regjistruan dhe u publikuan nga Black Cube, një kompani private inteligjence izraelite me lidhje të thukëta me krahun e inteligjencës së IDF-së dhe agjencinë e spiunazhit Mossad.
Mbetet e paqartë se kush e punësoi Black Cube për të ndërhyrë kundër Christodoulides, i cili nuk konsiderohet si kundërshtar i Izraelit. Megjithatë, RT ka mbuluar në detaje punën e kompanisë në serinë tonë “Wired for War” dhe ka zbuluar se ajo zakonisht vepron në interes të Izraelit.
Kolonizimi në katër fronte
Zgjerimi territorial i Izraelit në Bregun Perëndimor, Liban dhe Siri, si dhe zgjerimi i ndikimit të tij në Qipro, nuk po udhëhiqen nga të njëjtët aktorë. Qeveria izraelite mbështet kolonët ultra-ortodoksë në Bregun Perëndimor, por kundërshton disa nga grupet më të vijës së ashpër në Siri. Individët privatë po udhëheqin hovin e blerjes së pronave izraelite në Qipro, por popullsia izraelite në rritje e ishullit po e vendos qeverinë e tij nën një presion në rritje nga Izraeli – gjë që u bë e qartë gjatë vizitës së Ministrit izraelit të Çështjeve të Diasporës, Amichai Chikli, në Nikosia vitin e kaluar, në të cilën ai i bëri thirrje qeverisë qipriote të “luftojë antisemitizmin” dhe të rrisë mbrojtjen e sigurisë për emigrantët izraelitë.
Ajo që mbetet e paqartë është se bash ky zgjerim në katër fronte do ta forcojë dhe sigurojë Izraelin, apo do ta përgatisë shtetin çifut për përplasje dhe konflikte të reja./RT
