Samuel Geddes
Përpjekjet perëndimore për t’i shndërruar protestat dhe sanksionet në armë kundër Iranit kanë dështuar edhe një herë, duke ekspozuar faktin se Perëndimi nuk ka një alternativë të zbatueshme ndaj Republikës Islamike, si dhe kufijtë e fuqisë amerikane.
Pasi bombarduan vendin në vitin 2025, “Izraeli” dhe SHBA-ja duket se menduan se nxitja e dhunës në rrugë do të kishte më shumë sukses në shembjen e shtetit iranian. Në vend të kësaj, gjithçka u shua pothuajse menjëherë.
Këtë situatë e kemi parë të paktën gjashtë herë gjatë dy dekadave të fundit. Protesta rrugore në Iran për çështje të brendshme ekonomike, sociale ose politike shfaqen, marrin njëfarë vrulli në zonat urbane dhe sistemi propagandistik perëndimor shpall se protestat kanë “ndryshuar” fokusin e tyre fillestar dhe janë shndërruar në thirrje për mohimin e Revolucionit Islamik dhe fundin e sistemit politik që ai krijoi. Politikanë evropianë dhe amerikanë nxjerrin deklaratat e tyre boshe të solidaritetit me popullin iranian dhe vendosin njëanshmërisht se Republika Islamike e ka “humbur legjitimitetin”, se rënia e saj është thjesht çështje “kur”, jo “nëse”. Këtë narrativë e kemi parë të përsëritet mjaftueshëm herë për ta ditur se ajo kurrë nuk i mbijeton përplasjes me realitetin.
Burimi i këtij iluzioni të vazhdueshëm se Republika Islamike është gati të bjerë nuk vjen vetëm nga elita euro-amerikane që dëshiron që kjo të jetë e vërtetë, por edhe nga mbështetja e saj në “analizat” e segmenteve të diasporës, objektivat politike të të cilëve janë të shkëputura nga realiteti.
Qoftë protesta për mënyrën se si qeveria menaxhon ekonominë, ndërprerjet e energjisë apo krizën e ujit, shumica e vëzhguesve të jashtëm janë të paaftë ta shohin çdo çështje individuale përmes ndonjë këndvështrimi tjetër përveç atij të ndryshimit të regjimit.
Këtë herë, SHBA-ja dhe izraelitët, duke përvetësuar protestat për të destabilizuar vendin përmes dhunës në rrugë, as nuk janë munduar ta fshehin përfshirjen e tyre. Nuk e ka ndihmuar aspak çështjen e Perëndimit fakti që tani shtiret se ka “shqetësim humanitar” për të drejtat e qytetarëve iranianë, ndërkohë që ka kaluar më shumë se dy vjet duke lehtësuar masakrimin dhe urinë e vazhdueshme të popullsisë së Gazës. Çdo vëzhgues që ndjek të dyja çështjet mund ta dallojë këtë mospërputhje dhe të kuptojë se çfarë i motivon thirrjet e dëshpëruara për përshkallëzimin e situatës drejt ndërhyrjes ushtarake: dëshira për të shtypur një shtet dhe një shoqëri që i ka rezistuar dominimit perëndimor për më shumë se katër dekada e gjysmë.
Paturpësia e shqetësimit të shtirur të Perëndimit për mirëqenien e publikut iranian është veçanërisht tronditëse në dritën e sanksioneve. Nëse standardet e jetesës së iranianëve do të ishin vërtet shqetësim për Uashingtonin, Londrën apo Brukselin, ata do të fillonin duke i dhënë fund pa kushte shtrëngimit ekonomik që ushtrojnë ndaj vendit. E vërteta është se vuajtja dhe mjerimi i shkaktuar nga sanksionet janë pikërisht qëllimi. Përveç pengimit të zhvillimit të një shteti të pavarur jashtë ekonomisë së globalizuar perëndimore, rrethimi synon në mënyrë specifike ta bëjë jetën të padurueshme për iranianin mesatar, në mënyrë që ai të nxitet të minojë Republikën Islamike. Vazhdimi i sanksioneve është një ndëshkim mezi i fshehur ndaj publikut iranian për faktin se nuk ndjek objektivin gjeopolitik perëndimor të ndryshimit të regjimit për ta.
Nëse kjo nuk ishte e qartë për administratën Trump para trazirave të fundit, tani duhet të jetë e qartë se diaspora politike në mërgim, që shtyn më aktivisht për rrëzimin e Republikës Islamike përmes veprimit ushtarak perëndimor, është plotësisht e paaftë për organizim politik. Edhe adhuruesi më pak i çmendur i dinastisë së shuar Pahlavi është patologjikisht armiqësor ndaj kultit terrorist të personalitetit të MEK-ut, po aq sa edhe ndaj vetë Republikës Islamike. Thjesht nuk ekziston asnjë alternativë politike, për të mos folur nëse ka ndonjë mbështetje të brendshme, që të presë për ta zëvendësuar Republikën Islamike.
I dehur nga “suksesi” i rrëmbimit të presidentit venezuelian Maduro, Trump dukej përkohësisht i bindur se mund të kishte një opsion të ngjashëm edhe këtu: të kryente një shfaqje ushtarake pa kuptim, për të cilën mund të merrte merita dhe të shpallte “fitore”. Problemi i tij është se nuk ekziston asnjë nivel veprimi të hapur ushtarak kundër Iranit që do t’i lejonte ta bënte këtë pa ndezur një luftë rajonale që do të shkatërronte ekonominë globale.
Ky kuptim, nëse ai ka arritur në të, do ta shpjegonte tërheqjen e tij nga vijat e kuqe që kishte vendosur, sipas të cilave çdo ekzekutim do të shkaktonte sulme amerikane. Nëse qëllimi i tij është një shfaqje e kontrolluar dhe e orkestruar, siç është pothuajse gjithmonë, atëherë përballja me Iranin nuk i lë asnjë opsion të zbatueshëm tjetër veçse të tërhiqet.
Mungesa e çdo opsioni realist ushtarak ka bërë që si SHBA-ja ashtu edhe Evropa t’i rikthehen taktikës së tyre standarde: intensifikimit të sanksioneve që kanë përdorur për të ndëshkuar popullin iranian. Deklarata më e fundit e Trump për vendosjen e një tarife prej 25% ndaj çdo vendi që tregton me Iranin është mënyra e tij për t’i dhënë vetes, për momentin, një rrugëdalje nga një krizë që është kryesisht e krijuar prej tij./mayadeen
