Shkruar nga: Michawl Milshtein
Nga “Yedioth Ahronoth”
Konsideratat politike e kanë shoqëruar gjithmonë luftërat dhe marrëveshjet politike të Izraelit, por lufta e fundit ka thyer rekorde në këtë drejtim. Pesha e paprecedentë e konsideratave politike nuk ndikon vetëm në përcaktimin e objektivave, politikave të ndjekura dhe kohëzgjatjes së luftimeve, por edhe në aftësinë për të dalluar mes armiqve dhe miqve.
Si gjithmonë, hendekët shfaqen kryesisht në çështjen palestineze, e rrënjosur thellë në diskursin politik izraelit dhe e ngopur me vizione ideologjike, ndërsa në fusha ku ekziston një konsensus relativ – si konflikti me “Hezbollahun” dhe Iranin – këto hendekë janë më pak të dukshëm.
Në mungesë të një strategjie të organizuar, çdo kritik i Izraelit konsiderohet automatikisht armik, ndërsa kushdo që kundërshton kritikët e tij, edhe pa pasur lidhje të drejtpërdrejtë me Izraelin, konsiderohet mik. Kështu, kushdo që njohu shtetin palestinez në shtatorin e kaluar dyshohet automatikisht për antisemitizëm ose për nënshtrim ndaj islamit (sidomos shtetet evropiane), ndërsa çdo palë që kundërshton kritikët e Izraelit trajtohet si aleat.
Kjo është një politikë pa koherencë dhe pa busull të qartë, që shpesh formësohet sipas nevojave të çastit ose në mënyrë arbitrare.
Në këtë klimë të turbullt dhe plot kundërthënie, Katari përkufizohet si një shtet “kompleks”, dhe pas pak kohe kryhet një sulm ajror në territorin e tij. Joe Biden, i cili e shpëtoi Izraelin në fillim të luftës nga një përballje shumëfrontëshe përmes paralajmërimeve të ashpra ndaj Iranit dhe “Hezbollahut”, portretizohet si armik. Ndërkohë, krijohen marrëdhënie mes qarqeve të qeverisë izraelite dhe organizatave ekstremiste të djathta në Evropë, pa një shqyrtim serioz të ideologjisë dhe së kaluarës së tyre.
Në praktikë, qeveria izraelite vepron brenda një hapësire shumë të ngushtë manovrimi, të kufizuar nga kërcënimet e partive “Sionizmi Fetar” dhe “Fuqia Hebraike”, si dhe nga vijat e kuqe të vendosura nga Uashingtoni.
Në vend që të formulohet një doktrinë sigurie e qëndrueshme dhe e përditësuar, e bazuar në një hetim kritik dhe të thellë të ngjarjeve të 7 tetorit, mbizotëron një model “menaxhimi” që mbështetet në përdorimin e forcës dhe pushtimin e territoreve, duke përqeshur ata që kërkojnë strategji dhe duke i paraqitur hapat e ndërmarrë si shprehje të një “zgjimi”.
Si pasojë, Izraeli shihet si një palë kokëfortë, e zhytur në iluzione, e paekuilibruar dhe që i shkakton dëm vetvetes, ashtu siç u duk në sulmin ndaj Katarit.
Kjo qasje shfaqet qartë edhe në Gaza, ku Izraeli kërkon një zgjidhje thuajse utopike: një qeverisje që përjashton si Autoritetin Palestinez ashtu edhe “Hamasin”, çarmatim të plotë dhe eliminim të “ekstremizmit”. Rezultati është zvogëlimi i rolit të Izraelit në formësimin e “ditës së nesërme”, siç u reflektua në mosftesën e tij në takimin e organizuar nga Witkoff mbi forcën shumëkombëshe në Gaza, ku morën pjesë zyrtarë të lartë nga Turqia dhe Katari – dy shtete që Izraeli nuk dëshiron të kenë ndikim në rajon.
Në sfond vazhdojnë sinjalet turke për dëshirën e një pranie turke në Gaza, ndërkohë që mungojnë sqarime nga ana amerikane.
Vakumi i krijuar, që duhej të mbushej nga një strategji, po mbushet nga presidenti amerikan Donald Trump, i cili merr vendime të shumta në emër të Izraelit, veçanërisht lidhur me çështjen palestineze. Në Gaza, u shfaqën vendimet e tij për t’i dhënë fund luftës, pavarësisht se përgjigjja e “Hamasit” nuk përmbushi as kërkesat e tij dhe as ato të Izraelit; këmbëngulja për ruajtjen e armëpushimit pavarësisht shkeljeve të vazhdueshme nga “Hamasi”; shtyrja drejt fazës së dytë të marrëveshjes pavarësisht hendekëve të thella (refuzimi i “Hamasit” për t’u çarmatosur dhe për të kthyer trupin e pengut të fundit); si dhe pikëpyetjet që lindën pas eliminimit të Raid Saadit lidhur me aftësinë e Izraelit për të ndërmarrë hapa të ngjashëm në të ardhmen.
Në Bregun Perëndimor, u dallua refuzimi i prerë i presidentit Trump ndaj atyre që këmbëngulin në idenë se ai do t’i lejojë Izraelit aneksimin e territoreve. Po ashtu, përfshirja e termit “shtet palestinez” në rezolutën e fundit të miratuar në OKB, si dhe miratimi i shitjes së avionëve F-35 Arabisë Saudite pa e kushtëzuar këtë me normalizimin e marrëdhënieve me Izraelin, të cilin Izraeli e kishte kërkuar pa diskutuar çështjen palestineze.
Në sfond shfaqen edhe çështje të tjera që pasqyrojnë hendekët mes Jerusalemit dhe Uashingtonit: shtyrja drejt marrëveshjeve në Siri (dhe shmangia e goditjeve ndaj regjimit të Al-Sharaas), si dhe në Liban; forcimi i marrëdhënies mes Trumpit dhe Erdoganit; dhe nënshkrimi i një marrëveshjeje strategjike mbrojtjeje me Katarin, pak kohë pas sulmit ajror izraelit të dështuar ndaj Dohas (krahas detyrimit të Netanyahut për të kërkuar falje).
Pavarësisht gjithë këtyre hendekëve shqetësuese, disa zyrtarë izraelitë promovojnë një pretendim të çuditshëm, sipas të cilit pozicioni strategjik ndërkombëtar i Izraelit është i shkëlqyer dhe se kritikat janë margjinale.
Defekti në mekanizmin e dallimit mes mikut dhe armikut shfaqet edhe në armiqësinë në rritje ndaj Egjiptit, të mbështetur në burime të paqarta dhe të dyshimta, të shoqëruara me pretendime nga qarqe të koalicionit se Kajro po planifikon një sulm ndaj Izraelit. Edhe këtu, Trump ndërhyn për t’i imponuar Izraelit hapa kur sheh se veprimet e tij dëmtojnë interesat e veta dhe të Amerikës.
Në këtë kontekst, spikat samiti i planifikuar së shpejti mes Netanyahut dhe Sisit (i cili, në rrethana normale, do të duhej të ishte qartazi në interes të Izraelit). Për këtë qëllim, Trump ushtroi presion mbi Netanyahun për të nënshkruar marrëveshjen e gazit me Egjiptin.
Thënia e famshme e Henry Kissingerit se “Izraeli nuk ka politikë të jashtme, por politikë të brendshme”, duket se mbetet e saktë në thelb. Megjithatë, ajo që po ndodh që nga 7 tetori përfaqëson një përshkallëzim shqetësues të kësaj dukurie të vjetër, që shkakton dëm strategjik dhe cenon imazhin e Izraelit si shtet që vepron mbi bazën e një strategjie të organizuar dhe me mençuri. Një udhëheqje që refuzon të hetojë të kaluarën dhe ndjek një qasje arrogante, duke e konsideruar veten pothuajse gjithmonë të drejtë dhe çdo kritikë si të motivuar politikisht, krijon një cikël shkatërrues të prodhimit të koncepteve të reja që çojnë vetëm në më shumë dëme.
Në këtë kuadër, vlen të kujtohet edhe një thënie tjetër e Kissingerit:
“Hapat që duken të domosdoshëm në një moment të caktuar bëhen të rrezikshëm nëse përdoren për një kohë të gjatë.”/kohaislame
