Red Varaku
Lufta midis Shteteve të Bashkuara, Izraelit dhe Iranit mund të përfundojë relativisht shpejt për shkak të disa faktorëve strategjikë dhe operacionalë që e bëjnë të vështirë vazhdimin e saj për një periudhë të gjatë.
Duket se dy arsye kryesore përcaktojnë këtë perspektivë: bllokimi ushtarak dhe kostoja shumë e lartë ekonomike e një konflikti të zgjatur.
Së pari, konflikti duket se po hyn në një bllokim strategjik. Deri tani, nuk ka tregues se Shtetet e Bashkuara kanë arritur të krijojnë një lëvizje të brendshme në Iran që mund të çojë në destabilizim ose rrëzimin e regjimit.
Një nga skenarët e përfolur ishte aktivizimi i faktorëve etnikë, sidomos i kurdëve, kundër regjimit iranian. Megjithatë, kjo strategji duket se po has vështirësi serioze.
Përdorimi i kurdëve do të përbënte një hap të rëndësishëm gjeopolitik dhe potencialisht të papranueshëm për Turqinë, e cila e konsideron çdo fuqizim të kurdëve në rajon si kërcënim për sigurinë e saj kombëtare.
Duket se kjo rrugë nuk ofron një zgjidhje reale për ndryshimin e regjimit në Teheran.
Nga ana tjetër, opsioni aktual ushtarak i SHBA-së duket se është kryesisht i kufizuar në operacione ajrore dhe detare. Një fushatë e tillë mund të shkaktojë dëme të konsiderueshme në infrastrukturën ushtarake iraniane, por historikisht është e vështirë të arrihet ndryshimi i një regjimi politik vetëm përmes bombardimeve.
Për më tepër, kapacitetet ushtarake që SHBA ka vendosur aktualisht në rajon nuk duket se janë të mjaftueshme për të mbështetur një ofensivë intensive për një periudhë shumë të gjatë.
Në këtë kontekst, një fushatë prej rreth katër javësh, siç është përmendur në deklaratat politike, mund të përfaqësojë kufirin realist të operacioneve pa një zgjerim të madh të pranisë ushtarake amerikane.
Së dyti, arsyeja lidhet me koston ekonomike dhe gjeopolitike të një konflikti të zgjatur. Përshkallëzimi i luftës rrezikon të përfshijë vendet e Gjirit Persik, që janë ndër prodhuesit më të mëdhenj të naftës dhe gazit në botë.
Nëse konflikti përhapej në këtë rajon, do të kërcënonte direkt stabilitetin e tregjeve globale të energjisë.
Veçanërisht kritike është Ngushtica e Hormuzit, një nga korridoret më të rëndësishme detare për transportin e naftës në botë. Çdo destabilizim i këtij korridori do të kishte pasoja të menjëhershme dhe të rënda për ekonominë globale.
Në një situatë të tillë, vazhdimi i konfliktit mund të shkaktojë kosto më të mëdha sesa përfitimet strategjike të synuara. Me fjalë të tjera, “ilaçi” mund të rezultojë më i dëmshëm se “sëmundja” vetë. Një luftë e zgjatur në rajon do të rrezikonte të krijonte një krizë globale energjetike dhe pasoja të mëdha ekonomike për shumë vende, përfshirë edhe aleatët perëndimorë.
Për këtë arsye, ekziston mundësia që, pas një periudhe relativisht të shkurtër operacionesh ushtarake, SHBA dhe Izraeli do të përpiqen të shpallin ndërhyrjen si të suksesshme, duke deklaruar neutralizimin e programit bërthamor dhe shkatërrimin e kapaciteteve balistike të Iranit.
Një deklaratë e tillë do të shërbente si bazë politike dhe strategjike për të ndërprerë ofensivën dhe për të shpallur përfundimin e operacioneve.
Në këtë skenar, rezultati mund të interpretohet si një fitore taktike, në kuptimin e dëmtimit të kapaciteteve ushtarake iraniane, por jo domosdoshmërisht si një fitore strategjike afatgjatë.
Megjithatë, një deklaratë e tillë do të lejonte mbylljen e konfliktit dhe shmangien e një përshkallëzimi më të gjerë rajonal me pasoja potencialisht shumë më të rënda./fb
