Behar Kaceli
Egjipti nuk ishte pjesë e Marrëveshjes së Mekës, të nënshkruar më 7 gusht 2026 nga Arabia Saudite, Turqia dhe Pakistani.
Megjithatë, është e rëndësishme të theksohetse deri tani nuk ka një deklaratë zyrtare që thotë se Egjipti është “përjashtuar” apo se ka refuzuar marrëveshjen. Përkundrazi, Egjipti ka qenë në konsultime të sigurisë me tre vendet. Madje Egjipti, Turqia, Pakistani dhe Arabia Saudite kanë zhvilluar tashmë konsultime në formatin R4. Takimi më i fundit i këtij formati u zhvillua në Kajro në qershor.
Pse mund të mos ketë hyrë Egjipti në këtë marrëveshje?
Egjipti ka zhvilluar një strategji të ndryshme sigurie
Kajro përpiqet të ruajë një politikë më të ekuilibruar në rajon. Një traktat ku sulmi ndaj Arabisë Saudite, Turqisë ose Pakistanit automatikisht aktivizon një parim të mbrojtjes së përbashkët do ta lidhte Egjiptin shumë më fort me konfliktet e tyre të mundshme, për të cilat nuk interesohet. Sidomos një konflikt imundshëm Turqi-Greqi, Pakistan-Indi apo Saudi-Jemen.
Kjo është veçanërisht e rëndësishme për Egjiptin sepse ai ka interesa dhe marrëdhënie të ndërlikuara me Iranin, Izraelin, SHBA-në, vendet e Gjirit dhe Turqinë.
Egjipti mund të preferojë të mbetet një fuqi e pavarur arabe.
Egjipti është shteti arab më i populluar dhe ka ushtrinë më të madhe ndër forcat arabe. Prandaj, hyrja menjëherë në një strukturë të udhëhequr politikisht nga boshti Riad–Ankara–Islamabad mund t’i kufizonte hapësirën strategjike. Në vend që të bëhet anëtar themelues, Kajro mund të preferojë të shohë fillimisht se çfarë forme do të marrë realisht marrëveshja.
Egjipti dhe Turqia kanë ende dallime strategjike në rajon, sidomos në Libi.
Marrëdhëniet Kajro–Ankara janë përmirësuar ndjeshëm vitet e fundit, por të dyja vendet nuk kanë të njëjtin vizion për të gjitha çështjet rajonale. Përfshirja e Turqisë në një aleancë të përhershme mbrojtëse mund ta bëjë Kajron më të kujdesshme.
Egjipti pret zgjerimin e marrëveshjes.
Raportimet e fundit thonë se zgjerimi i marrëveshjes me vende të tjera, përfshirë Egjiptin, Katarin, Sirinë dhe Emiratet e Bashkuara Arabe, mbetet i mundshëm, por ende i paqartë.
Pra, fakti që Egjipti nuk është në marrëveshjen fillestare nuk do të thotë domosdoshmërisht se Kajro është kundër saj.
Një tregues shumë interesant
Egjipti, Turqia, Pakistani dhe Arabia Saudite kanë zhvilluar tashmë konsultime në formatin R4. Takimi më i fundit i këtij formati u zhvillua në Kajro në qershor.
Kjo tregon se Egjipti nuk është jashtë arkitekturës së re të sigurisë, por për momentin nuk ka zgjedhur të marrë përsipër detyrimet e një aleance të përbashkët mbrojtëse.
