Nga: Burhanettin Duran

Presidenti Rexhep Tajip Erdogan dha një përmbledhje gjithëpërfshirëse rreth transformimit të Turqisë të hënën në ceremoninë e hapjes së vitit të dytë legjislativ të mandatit të 27-të të Parlamentit. Duke kujtuar se sistemi presidencial ishte produkt i luftës së vendit kundër regjimit të kujdestarisë ushtarake, Erdogan tha se administrata e tij kishte ndërmarrë masa miqësore ndaj tregut për të trajtuar trazirat ekonomike.

Ai vazhdoi të fliste për mënyrat në të cilat përpjekjet diplomatike të muajit të kaluar ndikuan në politikën e jashtme turke. Presidenti gjithashtu theksoi afrimin e vendit të tij me Evropën dhe kritikoi politikën e Uashingtonit në Turqi.
Në të vërtetë, fjalimi i Erdoanit dha një përmbledhje të hapave të administratës së tij kundër sfondit të turbullirave globale dhe nxori dritë mbi racionalitetin e rolit të Turqisë brenda ndryshimit të balancës së pushtetit.

Gjatë tre viteve të fundit, unë personalisht kam dëshmuar se si Erdogan zhvillon diplomacinë në udhëtime ndërkombëtare. Përveç takimeve dypalëshe, ai rregullisht gjen kohë në orarin e tij të zënë për t’u takuar me biznesmenë dhe përfaqësues të organizatave joqeveritare. Qëllimi kryesor i udhëtimeve të tij në Afrikë, Amerikë Latine, Azinë Qendrore, Rusi dhe Europë ka qenë që të mbajë të gjallë diplomacinë dhe tregtinë. Në këtë drejtim, presidenti turk përqëndrohet në gjetjen e terrenit të mesëm me homologët e tij dhe punën me vendet e tjera në mënyrë të barabartë.

Në fund të fundit, ai dëshiron të jetë në gjendje të mbulojë kostot e turbullirave. Duket se Erdogan zgjodhi këtë qasje për të ndihmuar Turqinë të kapërcejë trazirat pas 2013-ës. Në të vërtetë, vendi hasi në një sërë sfidash, gjë që tregoi se problemet vendase të Turqisë ishin një produkt i rolit të saj ndërkombëtar dhe zgjedhjeve të politikave. Në këtë kuptim, revolta e Parkut të Gezi, përpjekja e grushtit të shtetit në dhjetor të vitit 2013, rënia e krizës ruse, përpjekja e grushtit të shtetit të 15 korrikut dhe tensionet me Evropën dhe Shtetet e Bashkuara ishin të gjitha përgjigjet ndaj përpjekjeve të Turqisë për të luajtur një rol më të shquar në botë.

Në fund, Turqia, nën udhëheqjen e Erdoğan, tregoi vullnetin e nevojshëm për të kapërcyer me sukses këto sfida. Në ditët e sotme, po ndërmerr hapa për të kapërcyer trazirat ekonomike të nxitura nga kërcënimet e Uashingtonit. Në njërën anë, hasëm tensionet politike vendase, krizën e refugjatëve, sulmet terroriste dhe vështirësitë ekonomike. Nga ana tjetër, këto probleme bënë të mundur që Turqia të përballonte sulmet dhe të bëhej më elastike.

Historia e luftës civile siriane është e mbushur me shembuj të tillë. Në vitet e fundit, Turqia ka nisur operacione ushtarake, ka dërguar ndihma humanitare dhe është angazhuar në diplomacinë aktive për shkak të krizës në vendin fqinj. Forcat e Armatosura Turke (TSK), Organizata Kombëtare e Inteligjencës (MİT), Agjencia Turke për Bashkëpunim dhe Zhvillim (TİKA), Presidenca për Menaxhimin e Fatkeqësive dhe Emergjencave (AFAD), Fondacioni Maarif dhe institucione të tjera publike kanë mësuar kështu të operojnë në rajon dhe nivelet globale.

Turbullira e pesë viteve të fundit bëri të mundur që Turqia të zhvillojë një markë të re të politikës, e cila përfshin një aftësi të fortë për të menaxhuar tensionet, për të përmirësuar marrëdhëniet e tensionuara, për t’u përqëndruar në fusha të reja, për t’u përshtatur me aleancat e dobëta dhe për të udhëhequr diplomacinë udhëheqëse. Karakteristika të tjera përfshijnë në të gjithë kohën, fleksibilitetin, pragmatizmin dhe vënien e njohurive në praktikë. Këto eksperienca informojnë përpjekjet diplomatike të Turqisë në një kohë kur sistemi ndërkombëtar përballet me pasiguri dhe turbullirë. Prandaj, është e rëndësishme që Erdogani të jetë në gjendje t’i përgjigjet vërejtjeve të Presidentit të SHBA, Donald Trump me një vizion për të ardhmen në Kombet e Bashkuara.

Nën administrimin e Trump, Shtetet e Bashkuara do të vazhdojnë të injorojnë përgjegjësitë e tyre globale. Bota duhet të mbështetet në një realitet të ri – një superfuqi që përfshin veten në çështje të ndryshme për t’u kujdesur vetëm për interesin e vet kombëtar. Me fjalë të tjera, do të ketë më shumë trazirë poshtë rrugës. Fuqitë e vetme të mëdha që u zgjuan në këtë fakt dhe filluan përgatitjet janë Kina dhe Rusia. Gjermania, një lider evropian, gjithashtu po merr hapa të vegjël. Në të kundërt, Mbretëria e Bashkuar mbetet e tronditur nga Brexit dhe Franca mbetet shpresë se mund të punojë me Shtetet e Bashkuara. Udhëheqësit botërorë po kërkojnë mënyra për të shmangur turbulencën e ardhshme.

Nuk është për t’u habitur që kancelarja gjermane Angela Merkel ka arritur tek vendet afrikane. Por asnjëri prej tyre nuk ka përvojë si Erdogani.

Burimi: Rt/ Gazeta impakt

33