Bota

Raporti: SHBA ka shpenzuar 6.4 Trilion dollarë për luftërat që vranë 800,000 njerëz që nga sulmet e 11 shtatorit

Shifrat e reja nga një grup i vëzhgues ushtarak amerikane kanë nxjerr në pah kostot e jashtëzakonshme të luftës amerikane kundër terrorizmit që nga 11 shtatori 2001, duke zbuluar se mbi 6 trilion dollarë janë humbur në dhjetëra konflikte, në të cilat rreth 800,000 njerëz kanë vdekur.

“Që nga fundi i vitit 2001, Shtetet e Bashkuara janë të detyruara të shpenzojnë rreth 6.4 trilion dollarë gjatë vitit fiskal 2020 në kostot buxhetore të lidhura dhe të shkaktuara nga luftërat pas 11 shtatorit”, thuhet në një raport të 13 nëntorit nga Kostoja e Luftës. Projekti me bazë në Universitetin Brown vazhdoi të shënojë se shifra e kostos përfshin “rreth 5.4 trilion dollarë në vlerën aktuale dhe një minimum shtesë prej 1 trilion dollarë për detyrimet e SHBA për t’u kujdesur për veteranët e këtyre luftërave gjatë dekadave të ardhshme”.

Një studim i veçantë u botua në të njëjtën ditë nga kostot e luftës ku u raportua se kostoja njerëzore e atyre luftërave kishte arritur ndërmjet shifrave 770,000-801,000. Luftërat përfshijnë Afganistanin, Pakistanin, Irakun, Sirinë dhe Jemenin, si dhe një kategori “tjetër” që shkatërroi së bashku një mori konflikesh më të vogla, duke përfshirë Operacionin Liria e Përhershme në Gjirin e Guantanamos (Kubë), Xhibuti, Eritrea, Etiopi, Jordan, Kenia, Kirgistan, Pakistan, Filipine, Seychel, Sudan, Taxhikistan, Turqi dhe Uzbekistan.

Fatura tallëse përfshin jo vetëm shpenzime të papërpunuara të Pentagonit, por edhe masa të gjera të marra nga Departamenti i Sigurisë së Brendshme (1.05 trilion dollarë), masa shtesë për buxhetin e mbrojtjes, si fatura shtesë të shpenzimeve (803 miliardë dollarë), kategoria e re “Operacionet e Emergjencave të Jashtme” ( 100 miliardë dollarë), interesi i paguar për huazimin për shpenzimet e përmendura (925 miliardë dollarë), shpenzimet e Departamentit të Shtetit të SHBA si USAID (131 miliardë dollarë) dhe kujdesi mjekësor dhe paaftësi për veteranët e pas 11 shtatorit (437 miliardë dollarë aktualisht, por me më shumë se 1 trilion dollarë të parashikuar deri në vitin 2059).

Profesori i shkencave politike Brown dhe autori i studimit Neta Crawford tha për Military.com se totali ishte “një vlerësim i përafërt”, duke thën: “Sinqerisht, unë mendoj se është pak i ulët”.
Vlerësimi i Pentagonit vitin e kaluar ishte vetëm 1,5 trilion dollarë, njoftoi Sputnik.

Çuditërisht shumica e vdekjeve në luftërat e bëra nga SH.B.A. kanë qenë në vendet që i janë nënshtruar sulmit. Numri më i madh vijnë nga Iraku, ku SH.B.A ka pasur një prani të vazhdueshme ushtarake që nga fillimi i vitit 2003 dhe në të cilën ajo zhvilloi një luftë brutale pushtimi kundër një lëvizje kryengritëse. Kostot e Luftës vlerësojnë se si rezultat i luftës së SHBA atje kanë vdekur rreth184,382 dhe 207,156 civilë në Irakë, duke përbërë pjesën dërrmuese të 312.971 deri në 335.745 civilë të llogaritur të vrarë në të gjitha luftërat e SHBA që nga viti 2001.

Në total, vetëm 7.014 ushtarë amerikanë kanë vdekur, plus 7.950 kontraktorë të SH.B.A.-së, që përfshin grupe si Blackwater, të riemërtuar tani si Academi, të cilët kanë shërbyer si ushtri private, kryesisht në Irak. Raporti vlerëson ndërmjet 254.708 dhe 259.783 luftëtarë të armikut janë vrarë në ato luftëra; sidoqoftë, citimet tregojnë se shumica e provave vijnë nga raportet e Pentagonit, duke përfshirë shkrimet e luftës në Irak, në të cilat linja midis një civili dhe një luftëtar armik ka mundësi të jetë e paqartë.

Për shembull, Komanda Amerikane e Afrikës më parë u përpoqën të ruanin fasadën se asnjë civil nuk ishte vrarë nga sulmet ajrore në Somali ndëër vite. Por përballë provave të kobshme që vërtetonin të kundërtën e zbuluar nga Amnesty International, AFRICOM pranoi në Prill 2019 se disa civilë kishin vdekur. Sidoqoftë, siç raportoi Sputnik, kufizimet e sulmeve ajrore të marra nga administrata Trump në vitin 2017 në mënyrë efektive u ndaluan të mbajnë shënime të viktimave civile, duke mos kërkuar nga komandantët të llogaritin ndonjë vdekje të mundshme civile që rezultonte nga një grevë, duke i raportuar kështu të gjitha vdekjet nga sulmet ajrore si luftëtarë të armikut.

“Numri i njerëzve të vrarë direkt nga dhuna e luftërave në Irak, Afganistan dhe Pakistan janë përafruar”, njoftoi të mërkurën raporti mbi kostot e luftës.”Disa herë më shumë janë vrarë në mënyrë indirekte si rezultat i luftërave sepse, për shembull, të mungesës së ujit, kanalizimit dhe çështjeve të tjera të infrastrukturës, dhe sëmundjeve të lidhura me luftën”.

Po japim vetëm një shembull, një vlerësim i vitit 2015 nga kostot e kuftës zbuloi se rreth 360,000 afganë mund të kishin vdekur për shkak të efekteve anësore të luftës nga SHBA.
“Edhe nëse Shtetet e Bashkuara tërhiqen plotësisht nga zonat kryesore të luftës deri në fund të FY2020 dhe ndalon operacionet e tjera të luftës globale mbi terrorin, për në Filipine dhe Afrikë, barra totale buxhetore e luftërave pas 11 shtatorit do të vazhdojë të rritet pasi SHBA paguan kostot e vazhdueshme të kujdesit të veteranëve dhe interesin për huazimin për të paguar për luftërat, “thuhet në raportin e vlerësimeve të kostove të së mërkurës. E njëjta gjë ka mundësi të ndodhë edhe për vdekjet e shkaktuara nga ato luftëra./gazetaimpakt/sputniknews

OPINIONE