Opinion

Vdekjet e shkaktuara nga Perandoria Britanike duhet të dënohen ashtu si vdekjet nën Stalin

Nga Tomasz Pierscionek

Historianët perëndimorë që dënojnë BRSS për vdekjet nën diktaturën e Stalinit duhet të hedhin vëmendjen e miliona njerëzve që vdiqën nën sundimin britanik, duke përfshirë edhe ato në uritë e ndërtuara në të gjithë nënkontinentin Indian.

Zgjedhjet e përgjithshme në Mbretërinë e Bashkuar janë një javë larg dhe një pjesë e konsiderueshme e mediave të vendit, tre të katërtat e të cilave raportohet se janë në pronësi të disa miliarderëve, është e vështirë të punosh dhe të gërmosh pisllëkun në Jeremy Corbyn për të parandaluar me çdo kusht një fitore të Partisë së Punës.

Sidoqoftë, kjo detyrë është duke u bërë më e vështirë pasi sondazhet e fundit tregojnë se epërsia shpesh e cituar e Konservatorit mbi Punën po zvogëlohet me shpejtësi. Mundësia që zoti Corbyn të jetë kryeministri i ardhshëm i Britanisë, ndoshta në krye të një qeverie të pakicave, tani është pranuar me zemërim.

Kur Corbyn nisi manifestin e Laburistëve në fund të nëntorit, ai u zotua të zhvillojë një hetim zyrtar për trashëgiminë e Perandorisë Britanike “për të kuptuar kontributin tonë në dinamikën e dhunës dhe pasigurisë nëpër rajone më parë nën sundimin kolonial britanik” dhe të krijojë një organizatë “Për të siguruar padrejtësi historike, kolonializëm dhe rolin e Perandorisë Britanike që mësohet në programin kombëtar”.

Ideja për të mësuar një popullatë në lidhje me aspektet e këqija të historisë së saj, dhe në rastin e Britanisë duke zbuluar sesi disa nga krizat gjeopolitike të sotme janë të rrënjosura në veprimet e marrosura të dikujt dhe të ndezura nga klasa e saj qeverisëse, është e lavdërueshme.

A do të ishte i matur për të informuar qytetarët në Mbretërinë e Bashkuar në lidhje me ndarjen dhe taktikat e Perandorisë Britanike nëpër nënkontinentin Indian dhe Afrikën, nxitja e antagonizmit hindu-musliman më  parë, ose ndikimi i marrëveshjes Sykes-Picot që përshpejtoi paqëndrueshmërinë në të gjithë Lindjen e Mesme e cila vazhdon deri në ditët e sotme. Bërja e kësaj mund të bëjë të mundur që publiku të kuptojë më mirë se si veprimet e kaluara ndikojnë në realitetet e tanishme, duke i bërë ata më të etur për t’i mbajtur politikanët bashkëkohorë për të dhënë llogari, në mënyrë që gabimet e kaluara të mos përsëriten. Siç tha filozofi spanjoll George Santayana: “Ata që nuk mund të kujtojnë të kaluarën janë të dënuar ta përsërisin atë”.

Disa të krahut të djathtë mund të reagojnë shpejtë për të hedhur poshtë premtimin e manifestit të Corbyn si onanizëm, vetë-indiferent, politikisht korrekt.

Udhëheqësi i Partisë Brexit Nigel Farage komentoi: “Unë nuk mendoj se duhet të kërkoj falje për ato që bënë njerëzit 300 vjet më parë. Ishte një botë tjetër, një kohë tjetër. ”Megjithatë, disa nga dhunat e kryera në emër të mbrojtjes së interesave të perandorisë nuk janë saktësisht historia antike, pasi për disa ka ndodhur brenda kujtesës së gjallë. Emergjenca Malajziane, kryengritja Mau Mau e Kenias, Kriza e Suezit, ose vendosja e trupave britanike në Irlandën Veriore janë disa shembuj.

Segmente të inteligjencës mund të ndjehen gjithashtu të shqetësuara për premtimin e manifestit të Corbyn, përkatësisht ata akademikë që ende e shohin Perandorinë Britanike si trashëgiminë dhe “dhuratën” e Mbretërisë së Bashkuar për botën. Kjo përfshin ata që, me zgjatje, e konsiderojnë Britaninë moderne (dhe perëndimin në përgjithësi) siç thuhet me një epërsi kulturore që e bën atë një arbitër të padiskutueshëm të çështjeve globale dhe mbrojtës i padiskutueshëm i “të drejtave të njeriut” dhe “demokracisë”, pavarësisht nga ato që janë korruptuar në justifikimin e këtyre termave të lavdërueshëm.

Pushtimi i Irakut, shkatërrimi i Libisë dhe luftërat civile në Siri dhe Ukrainë janë disa shfaqje të ndërhyrjes perëndimore.

Disa historianë perëndimorë bien mbi ndesh me veten e tyre duke dënuar BRSS për miliona që vdiqën nën diktaturën e Stalinit, me një pjesë të konsiderueshme të këtyre viktimave që vdesin gjatë urisë. Njerëzit e ish-Bashkimit Sovjetik duhet të pajtohen me historinë e tyre, ashtu si çdo vend tjetër. Ndërkohë, historianët perëndimorë duhet të shkëlqejnë dhe kthejnë në qendër të vëmendjes atë më afër shtëpisë. Uritë e krijuara në të gjithë nënkontinentin Indian raportohet se vranë deri në 29 milion njerëz në fund të shekullit të 19-të dhe nja 3 milion të tjerë në 1943.

Nënkontinenti Indian ishte vetëm një nga rajonet nën sundimin britanik dhe vdekjet e përmendura më lart nuk i përfshijnë ato të vrarë nga forcat pushtuese. Për dallim nga BRSS, e cila mbante shtypjen të mbyllur brenda kufijve të saj dhe ato të vendeve fqinje nën sferën e saj të ndikimit, Britania së bashku me Perandorinë Amerikane (të cilës i dorëzoi batutën e imperializmit pas Luftës së Dytë Botërore) ka ndërhyrë në pothuajse çdo kontinent, përveç Antarktidës. Në kohët moderne ne shohim Mbretërinë e Bashkuar, tani një vasal i perandorisë së NATO-s të udhëhequr nga SH.B.A., që dënon kombet që refuzojnë t’i nënshtrohen hegjemonisë perëndimore.

Apologët për Empire pretendojnë se solli “përparim” si hekurudhat, infrastruktura, arsimi, kriket, si dhe tregtia dhe rendi i lirë (d.m.th. Pax Britannica) . Pavarësisht nëse “dhuratat” e tilla u vlerësuan nga kombet e pushtuara, kjo linjë arsyetimi hapi një precedent të rrezikshëm. Për shembull, mbështetësit e Stalinit e anashkalojnë despotizmin e tij duke e kredituar atë me industrializimit të shpejtë të një kombi të pazhvilluar që më vonë luajti një rol të madh në mposhtjen e nazizmit, duke i dhuruar atij një nder që në vend të kësaj i përket miliona gradash dhe skedarësh ushtarë, oficerë dhe komandantë të Ushtrisë së Kuqe.

Gjatë kohës së Perandorisë Britanike, siç ishte rasti me perandoritë e tjera evropiane dhe shumë diktatura, shumica e njerëzve që punojnë nuk u pasuruan personalisht nga plaçkitja e imperializmit dhe pasardhësit e tyre nuk janë fajtorë për veprimet e ish klasës qeverisëse. Sidoqoftë, të mësuarit e historisë së dikujt është hapi i parë për të kuptuar të tashmen, duke siguruar që liderët e sotëm janë përgjegjës dhe parandalojnë që të njëjtat gabime të përsëriten./Gazetaimpakt/rt/

OPINIONE

INTERVISTA